Het was alsof de wereld plotseling in stroop was veranderd, alles kleverig en traag. Marjan stormde de kamer binnen, haar vingers nog tintelend van de onafgemaakte trui voor hun peuter die nu op de vloer lag.
“Wat bedoel je, beslissen?” Haar stem klonk alsof ze door kaas heen praatte. “Marijke, ben je helemaal betoeterd? Dit is óns huis!”
“Was jullie huis,” antwoordde haar schoonmoeder, terwijl ze papieren op tafel spreidde die leken te golven als de Waddenzee bij eb. “Nu is het voor Thomas en Wies. Zij willen kinderen, daar heb je ruimte voor nodig.”
“Maar wij zijn toch ook je kinderen?” Marjan’s handen trilden als een rietje in de wind. “En we hebben een dochter!”
Marijke zette haar bril recht en keek naar haar alsof ze een lastige peuter moest uitleggen waarom bitterballen niet ontploffen.
“Tuurlijk zijn jullie mijn kinderen. Maar Thomas is de oudste. En jij… ach, je wist toch waar je aan begon met de jongste?”
Marjan voelde hoe haar ruggengraat veranderde in een bevroren frikandel. Acht jaar huwelijk, acht jaar in dit huis waar ze zelf de muren hadden geschilderd en de vloeren hadden gelegd. Waar Lotte was geboren. En nu? Weggegeven als een gratis sample in de supermarkt?
“Waar is Bart?” Haar stem klonk als een beschadigde oude lp. “Heeft hij hier weet van?”
“Tuurlijk. Hij zit nu op de bank te mokken. Een vent, maar gedraagt zich als een puber.”
Marjan rende naar de slaapkamer. Bart lag op bed, zijn hoofd in zijn handen begraven alsof het een zak patat was.
“Schat, zeg alsjeblieft dat dit een stom grapje is,” fluisterde ze, terwijl ze zijn schouder aanraakte.
“Geen grap,” mompelde hij. “Mam heeft gelijk. Het huis is van háár.”
“Hoe kan ze dit beslissen? Wij hebben een kind! Waar moeten we heen?”
Bart draaide zich om. Zijn ogen waren rood, alsof hij wekenlang naar een windmolen had zitten staren.
“Mam zegt dat we tijdelijk bij haar op de kamer kunnen wonen.”
“Eén kamer? Met z’n drieën?” Het klonk absurd, alsof iemand beweerde dat hagelslag gezond was. “Waar moet Lotte slapen?”
“We zetten haar wieg erbij. Past wel.”
Marjan begon nerveus rond te lopen, haar schaduw die rare danspasjes op de muur maakte. “Dit snap ik niet. Wij werken allebei, betalen de hypotheek, doen alles wat hoort. Waarom gebeurt dit?”
Bart zuchtte alsof hij een zware boodschappentas droeg. “Thomas en Wies zijn gisteren getrouwd. Ze vertelden mam dat ze nergens kunnen wonen. Dus dit is de oplossing.”
“En wij dan? Bestaan we niet?”
Uit de woonkamer klonk Marijke’s stem, scherp als een kaasschaaf: “Marjan, kom hier! Papieren tekenen.”
Marjan liep terug. Marijke zat met een pen in haar hand, naast een stapel documenten die leken te ademen.
“Wat voor papieren?”
“Een verklaring. Dat je geen bezwaar maakt.”
“Ik teken niets!”
Marijke snoof, alsof Marjan net had beweerd dat stroopwafels onecht waren. “Prima. Maar het duurt dan langer. En Thomas en Wies moeten hier volgende maand al in.”
“En wij dan? Moeten wij maar op straat slapen?”
“Wie heeft het over straat?” Marijke wuifde weg alsof het om een vergeten kruimel ging. “Jullie kunnen bij mij wonen. Tijdelijk.”
Op dat moment kwamen Thomas en Wies binnen. Marjan had haar schoonzus maar twee keer eerder gezien—een tenger blond meisje dat altijd glimlachte alsof ze net een gratis oliebol had gekregen.
“Mam, we zijn er!” Thomas omhelsde Marijke. “Hoe ver is het met de papieren?”
“Marjan wil niet tekenen,” zei Marijke, alsof ze het over een kapotte fietsbel had.
Thomas fronste. “Marjan, wat is het probleem? Mam biedt jullie toch onderdak?”
“Het probleem is,”—Marjan’s stem klonk nu als een oververhitte frituurpan—”dat dit óns thuis is!”
“Maar het is mams huis,” haalde Thomas zijn schouders op. “Zij beslist.”
Wies nam zijn arm. “Thomas, misschien moeten we…”
“Nee, Wiesje, mam heeft gelijk. Wij beginnen een gezin. Bart en Marjan kunnen zich wel redden.”
Marjan’s bloed kookte als een pan stamppot zonder deksel. “Een gezin?! Lotte is óók een kind! Ze is hier geboren!”
Marijke mengde zich weer in het gesprek. “Ach, kinderen wennen snel. Over een maand weet ze niet beter.”
In de gang klonken kinderstemmen. De buurvrouw kwam terug met Lotte van het park.
“Mama!” Het meisje rende naar Marjan, haar handjes vol dennenappels.
Marjan drukte haar dochter tegen zich aan. Lotte babbelde over een hond zo groot als een fiets.
“Zie je wel,” zei Marijke, “ze merkt er niks van.”
“Ze is gewend aan haar kamer! Aan haar speelgoed!”
“Speelgoed neem je mee. En een kamer… ach, het went wel.”
Bart kwam de kamer in. Hij keek naar zijn broer, zijn moeder, zijn vrouw met hun kind in haar armen.
“Mam, kunnen we niet nog even nadenken?”
“Te laat,” zei Marijke. “Morgen gaan de papieren naar de notaris.”
Thomas pakte een doos. “Wies, waar wil je de bank neerzetten?”
Wies keek verlegen. “Marjan, die bank… kunnen we die houden? Hij past zo mooi.”
Marjan staarde naar de bank die ze vijf jaar geleden samen hadden uitgezocht. Twee maanden gespaard, een week gewacht op bezorging uit Amsterdam.
“Die bank is van óns,” zei ze.
“Natuurlijk,” Wies bloosde. “Ik bedoel… hij is gewoon mooi.”
Thomas zette een doos neer. “Lieverd, anders kopen we een nieuwe. Misschien past deze wel in mam’s kamer.”
Marjan stond op. “Bart, we gaan inpakken.”
Ze liepen naar de slaapkamer. Marjan sloot de deur en leunde ertegenaan, alsof de wereld buiten opeens uit drijfzand bestond.
“Bart, wat gaan we doen?”
“Ik weet het niet,” mompelde hij. “Mijn hoofd is een warboel.”
“En als ik niet bij je moeder ga wonen?”
Bart keek op alsof ze net had voorgesteld om friet met chocola te eten. “Waar moet je dan heen?”
“Naar mijn moeder. Het is klein, maar tijdelijk.”
“En ik?”
Marjan zweeg even. “Kies maar. Met ons of met mam.”
“Marjan, serieus? Een ultimatum?”
“Ja. Want ik ben moe van het gevoel dat wij er niet toe doen.”
Bart boog zijn hoofd. “Maar naar jóuw moeder… daar past het niet.”
“Het wordt krap. Maar tijdelijk.”
“Mam vergeeft me dit nooit.”
“En vergeeft zij míj dat ze me uit mijn huis zet?”
Het werd stil. Marjan pakte een koffer en begon Lotte’s spullen in te pakken.
“Ik ga inpakken. Beslis snel.”
“Marjan, wacht…”
“Nee. Acht jaar heb ik gewacht tot je voor ons opkwam. Maar het is altijd wat mam wil.”
Uit de woonkamer klonk gelach. Thomas en Wies bespraken hoe ze het huis zouden indelen. Marijke gaf advies.
“Ze maken al plannen,” zei Marjan. “En wij staanMarjan liep de trap af met Lotte in haar armen, terwijl Bart nog steeds aarzelend in de deuropening stond, zijn schaduw als een verloren klompje in de verte.
