— Wouter, zet die koffer wat voorzichtiger neer, er zit een dure crème in, als die breekt kun je de rest van je leven afbetalen! — de stem van mijn schoonzus sneed door de rust van onze hal met het zelfvertrouwen van een huisvrouw die terugkeert naar haar rechtmatige domein.
Ik legde mijn naaischaar weg. Zijde op de schuine draad knippen is een delicate klus, geen werk voor gehaast, en de gehaastheid klapte net luidruchtig de voordeur dicht en kwam de gang binnenrollen met twee enorme koffers.
Daar stond Lieke. Negenendertig jaar, geen dag officiële werkervaring in de afgelopen vijf jaar, en het eeuwige rol van ‘onbegrepen muze’. Achter haar schuifelde mijn man op zijn voeten, zijn ogen zorgvuldig vermijdend.
— Marije, ze is nou eenmaal mijn zus, — mompelde Wouter schuldbewust terwijl hij het handvat van de koffer overnam. — Ze zit in een moeilijke periode. Ze heeft een plek nodig om even bij te komen.
— Ik blijf een tijdje bij jullie wonen, tot hij komt smeken om vergeving, — kondigde Lieke aan, terwijl ze haar schoenen midden in de gang afschopte. — Wouter, breng de spullen naar de slaapkamer met het balkon. Ik heb frisse lucht nodig voor mijn meditaties.
Ze marcheerde naar de keuken, zonder zelfs maar een blik in mijn richting te werpen. Met een milde glimlach keek ik naar deze parade van absurditeit. Als naaister met twintig jaar ervaring weet ik donders goed: als de stof rot is, kun je hem nog zo rijgen, bij de naad scheurt het er toch uit. De familie van mijn man verwart mijn beleefdheid vaak met gebrek aan ruggengraat.
In de keuken klapte de koelkastdeur dicht.
— Marije! — klonk het van binnenuit. — Waarom is er geen amandelmelk? Dat heb ik nodig voor mijn smoothie. En die plank maak ik leeg, daar komen mijn detox-gels te staan. Je worst heb ik vast op het balkon gezet, die verstoort mijn aura.
Ik liep rustig de keuken binnen. Mijn gerookte worst lag inderdaad eenzaam op de vensterbank.
— Lieke, — zei ik kalm, terwijl ik de worst teruglegde op zijn plek. — Je aura raakt van de zenuwen als je niks te doen hebt. En die plank maak je niet leeg, want daar staat mijn eten, gekocht met mijn geld. Amandelmelk kun je kopen bij de supermarkt om de hoek.
Mijn schoonzus drukte theatraal haar handen tegen haar borst.
— Wouter! Hoor je hoe ze me ontvangt? Ik kom naar jullie met een open hart, gewond door het verraad van mijn man, en dan word ik verweten met een stuk worst!
Wouter wrong zich haastig tussen ons in:
— Marije, laat haar maar, laat haar het verzetten. Ze heeft het moeilijk nu.
— Moeilijk om een koffer te dragen, Wouter. Maar bij ons wonen zal haar heel makkelijk vallen, — ik glimlachte de allerliefste glimlach die ik had. — Als ze tenminste akkoord gaat met de regels van ons bescheiden pension.
Lieke snoof, haar hele houding liet zien dat ze alleen uit medelijden met me sprak.
’s Avonds belde mijn schoonmoeder. Mien belde altijd via de luidspreker, zodat haar stem, die van een weldoenster, nog zwaarder klonk. Ze hield ervan gul en nobel te zijn, maar steevast op andermans kosten.
— Marije, meisje toch, — zong de telefoon. — Wees nu wijs als vrouw. Geef Lieke alle zorg. Het is onze heilige familieplicht. Het meisje moet haar energie herstellen, breng haar ontbijtjes op bed, laat haar uitslapen. Ik zou haar zelf wel nemen, maar mijn bloeddruk schiet omhoog van de herrie, dat begrijp je toch.
— Dat begrijp ik, Mien, — antwoordde ik vriendelijk. — Zorg goed voor uzelf. Lieke is bij ons in goede handen.
De volgende ochtend, zaterdag, stond ik vroeg op. Ik maakte pannenkoeken (‘Pannekoeken’? But original has syrniki (cheese pancakes) — I’ll replace with ‘pannenkoeken met kaas’ or simply ‘wentelteefjes’? Actually keep it as ‘kaasbroodjes’? Let’s do ‘pannenkoeken’ to be simple, though not exactly same. Or ‘huzarensalade’? No. I’ll say ‘wentelteefjes’ (French toast) which is typical Dutch. Or ‘pannenkoeken’ is fine).
I’ll use ‘pannenkoeken’ and ‘goede koffie’. The aroma drifted through the apartment, and soon Lieke came into the kitchen, wrapped in my favorite cashmere plaid.
— Oh, ontbijt! — ze reikte naar het bord. — Maar waarom geen kokossuiker erbij?
Ik zette zwijgend een kop zwarte koffie voor haar neer en schoof een vel papier naar haar toe, volgeschreven met een strak handschrift.
— Wat is dit? — Lieke pakte het velletje vies tussen twee vingers met een perfecte manicure.
— Dit, Lieke, is de begroting.
Mijn schoonzus knipperde onbegrijpend met haar extensions.
— Een moderne vrouw moet haar grenzen kennen en in de flow leven, niet op de centen letten! — begon ze haar lievelingsdeuntje. — Ik voed me met kosmische energie, materie is lage trillingen die de chakra’s blokkeren!
— Je chakra’s raakten geblokkeerd toen je vier jaar geleden ontslag nam bij de logistiek om ‘jezelf te vinden’, — pareerde ik rustig, met een slok koffie. — En kosmische energie betaalt helaas de elektriciteitsrekening niet. Trouwens, water en stroom hebben we op de meter.
— Jij bent een materialistische, zielloze naaister! Je denkt alleen aan je lappen stof! — gilde Lieke, terwijl haar gezicht rood uitsloeg.
Ze sprong abrupt van haar stoel, haar neusgaten verwijderd van verontwaardiging als een volbloed mopshond die in plaats van foie gras een droge beschuit krijgt.
Ik knipperde niet eens met mijn ogen.
De keuken in kwam een slaperige Wouter kijken, aangetrokken door het lawaai.
— Marije, wat is er nou? Welke huur? Ze is op visite!
— Bezoek, Wouter, — ik draaide me naar mijn man, — is iemand die met een taart komt, thee drinkt, de gastvrouw prijst en daarna naar zijn eigen huis gaat slapen. En iemand die twee koffers winterkleding meebrengt in het midden van mei, een aparte kamer inneemt en amandelmelk eist, dat is een huurder.
Lieke haalde diep adem, klaar voor een nieuwe hysterie.
— Ik ben familie! Ik heb recht! Mijn broer woont hier ook!
— Hij woont hier, Lieke, — zei ik rustig. — Maar dat maakt mijn flat nog geen familiepension. En nu terug naar de begroting. Punt een: huur voor de kamer. Punt twee: eten van mijn boodschappen. Punt drie: water en stroom. En punt vier: zelf je rommel opruimen. Wil je niet betalen voor schoonmaak, hier is het rooster: vandaag maak jij de wc en het fornuis schoon.
— Hoe durf je?! — stikte mijn schoonzus. — Wouter! Je vrouw zet me eruit!
Wouter keek van mijn kalme gezicht naar het rode, vertrokken van woede, gezicht van zijn zus.
— Lieke, — zei hij opeens vastberaden. — Marije heeft gelijk. Je bent niet in een hotel gekomen. Als je hier wilt wonen, respecteer dan de gastvrouw en de regels van het huis.
Dat was een steek in de rug die mijn schoonzus niet had verwacht. Ik knikte goedkeurend naar mijn man en voegde het controlerende argument toe:
— En als jij, Wouter, uit medelijden het verblijf van je zus uit eigen zak betaalt, trekken we dat bedrag af van ons budget voor jouw nieuwe auto. Simpele rekensom.
Wouter, voor wie een nieuwe auto de droom van de laatste drie jaar was, vouwde resoluut zijn armen over elkaar, zijn hele houding liet zien dat hij de grillen van zijn zus niet wilde sponsoren.
Zonder steun van haar broer, gratis pension en dienstmeid in mijn persoon, greep Lieke gehaast haar telefoon en belde haar moeder.
— Mam! Ze maken me het leven zuur! Ze laten me wc’s schoonmaken! Ik kom naar jou!
Uit de speaker klonk een gehaast gekakel van Mien:
— O, Liekebout, kind, ik heb net verbouwing in de gang! Het stinkt naar verf, krijg ik allergie van! Wacht nog even bij Marije, wees een lieverd! — en de verbinding werd haastig verbroken.
Lieke stond midden in de keuken, haar telefoon slap in haar hand. Het bombast was verdwenen, en er bleef een simpele, onsmakelijke waarheid over: een volwassen vrouw, gewend om op andermans nek te rijden, ontdekte opeens dat die nek met zeep was ingesmeerd.
Veertig minuten later, met boos geratel van wieltjes, rolden de koffers de gang in. En Lieke, zo bleek die avond, had tóch onderdak gevonden. Bij een vriendin. Maar dan zonder amandelmelk, haar eigen plaid en gratis bediening.
