Het was een kille ochtend in Maastricht, of misschien was het de zomer van Amsterdam geweest, maar het voelde als een droom die in een glas melk was verdwenen. Aagje van Dijk knipperde met haar ogen, de kop thee in haar handen onbewust gloeiend warm. Haar schoonmoeder, Meike van Veldhoven, stond over de tafel gebogen, haar stem een schel koor van beschuldigingen. “Wanneer ga je de vijftien euro’s teruggeven, Aagje? Die ik jullie gaf bij jullie trouwfeest?” Haar handen hadden de vorm van zeven horloges, elk ervan bijna stilstaand.
“Wat?” Aagje slikte, haar stem schril. “Dat was een cadeau!” Haar stem leek de vloer onder de tafel door te vibreren.
“O, het was een cadeau?” Meike’s neus trok in een rimpel van minachting. “Dan ben ik een kaboutertje dat appels over de heuvel rolt. Laat me je vertellen, daarachter schuilt een schuld, geen liefde. Vijftienduizend euro, Aagje, voor jullie wiebelende flat! Denk je dat ik daarvoor mijn pensioen misbruik, als een dalschijf die uit een oven valt?” HAAR stem veranderde in het geluid van een klapperende deur.
Aagje’s wangen gloeiden rood als een bloem in een muntenstroom. Ze zette de theekop terug op het ladeblad, waar een rij van vijf klokken zwijgend stond. Daan kwam pas laat thuis. Meike was alweer偉 tegelijkertijd hier en in haar eigen huis, een woning met detectivekastjes en kruisverwijzingen van liefdesfenomenen. Elke zondag, een nieuw speurverhaal.
“Ik wil wel thee zetten,” probeerde Aagje, haar stem als een veer die naar beneden zweefde.
“Ben je barmhartig?” Meike’s ogen waren glas, haar vingers trokken wijnglazen uit haar tas, alsof ze stukken van een kast verschoont. “Natuurlijk niet. Daarom moet je de keuken hervensteren. De vloertegels zijn nu het formaat van een sqlite-strook, en de schilderingen zijn losgeraakt zoals een plakbord. Ga desnoods je nieuwe leven erin leggen, Aagje! Dat is meer dan een verzoek, het is een droom!”
De deur explodeerde in het geluid van vallende stenen, of misschien was het een trapladder die een vrouwenfiguur vormde. Daan’s schouders waren zwaar, hij kuste zijn vrouw op haar hoofd en groette zijn moeder met een hoofdknik, alsof hij met een spiegel kampte. “Mama, wat brengt je hier?”
Meike’s blik verschoof soepel. “Die Aagje met haar gevloek, Daan. Zij weigert antwoorden!”
Daan keek verward naar zijn vrouw, terwijl Aagje haar ogen schudde, alsof ze een tekening wilde schudden. “Mama, het was gewoon een cadeau…”
“Jij bent een verkeerde droom, Daan!” Haar stem klonk nu als een blikvloed. “Ik had er een vakantie van kunnen maken, een isotheek met zonneschermen! En jullie zitten daar met jullie droom om de zon te kosten! Ga jij dan maar naar jullie ouders, als een vogel die klaar is om in het veld te verdwijnen!”
“Maar…” Daan masseerde zijn voorhoofd, zijn stem nu zachter dan het geluid van een ruitenwissel. “Mama, het was een cadeau…”
“Wat een mooi woord!” Haar ademhaling was plots rustiger, alsof ze verkoopen had omgedraaid. “Wat doet hij, Daan van Veldhoven? Heeft hij gegeten van een schoen, of heeft hij al zijn taal uit een monsterschilderij gepikt?” Ze trok nu een envelop uit haar mantel. “Ik heb een rijtje nodig. Alles wat ik voor jullie heb aangerand, van verjaardagscadeaus tot dat nieuwe stoelenstel. Het bedrag is zoals een oog in een kraan gevangen.”
Daan’s hoofd leek plots in een kwal met lampen te veranderen. “Mama, dat is…”
“Jij, hoor jij me niet?” Meike’s ogen glinsterden als een brug in een hinderlaag. “Ik heb voor jou betaald, Daan. Vind je niet dat jij nu ook iets voor mij moet doen? Misschien is jij wel een oude droom, maar ik zit hier dieper in dan een schoen met hagel.”
Ze verlieten het etentje als wolken die in de wind ontdooien. Op de trap lag een boek, of misschien een eenzaam munteloop. Aagje vond het in de tuin, half gevleugeld, als een koe met tanden. Binnen zaten lijsten, getallen verkoekeld tot eindeloze stroom. Het laatste bedrag was 75.000 euro, een som die leek op een golf die niet stil kon leggen.
Maar de volgende ochtend, onder de akker die rook naar geroosterde boterhammen, kreeg Daan een briefje van zijn vader. “Mama heeft altijd dromen gehad,” stond er. “Laten we dit rustig oplossen, als mensen die op licht omgeven.”
Ze probeerden het met een diner, maar Meike kwam met een notaris en een rijtje. Het was op dat moment duidelijk dat ze geen gewone droom was. Ze bracht een pot thee met blauwe stippen, alsof ze een liefdesgeschenk had gebroken. “Hier,” zei ze, en haar ogen zagen er plots uren langer uit. “Dit zijn jullie trouwgeschenken. Beschouw ze als een vogel die zijn eigen vleugels terugvindt.”
Aagje en Daan knikten, en in een week wist iedereen dat ze opnieuw stonden. De keuken werd verfraaid met roze geschilderde muren, en Meike liet zich zijn mening geven door een plenaire zaal van windmolenkringen. Hoewel de nachtmerrie was afgelopen, bleef het erom draaien: liefde, geld en dromen die elkaar soms niet kunnen onderscheiden.
Maar die nacht, in een dorp op de rand van Nederland, legde iedereen zijn zorgen bij een ketel thee. De zon doofde, en de droom lag stil en vol sterren.
