Staat van de ziel

Stel je voor, ik vertel je nu over iemand zoals onze moeders of omas, zo eentje die je eigenlijk het liefst op de fiets met een windjack tegenkomt langs het kanaal. Ik heb het over Gea van der Laan, ergens begin zeventig, woonachtig in een rustige buitenwijk van Utrecht. Ze zat vaak aan haar keukentafel, mokje thee met een speculaasje erbij, en keek dan uit het raam, waar de eerste tekenen van de lente voorzichtig door het grijze wolkendek priemdenterwijl het voor haar gevoel gewoon herfst bleef.

Sinds Berend, haar man, drie jaar geleden overleed, wilde die leegte maar niet echt verdwijnen. Tuurlijk, met de tijd went het gemis een beetje, het overleg in je hoofd wordt minder frequent, maar er bleef iets knarsen vanbinnen, alsof er een radartje uit haar hart ontbrak.

Haar kinderen wonen allebei een eindje wegzoon Erik werkt in Groningen, dochter Lotte is met haar gezin naar Rotterdam verhuisd. En de kleinkinderen? Die zijn druk met hun eigen levens; Gea krijgt vooral nog berichtjes en fotos via WhatsApp, af en toe een telefoontje met kerst of een verjaardag. Ze glimlacht altijd naar die fotos, maar tien minuten later zit ze weer eindeloos naar buiten te turen, de vogels in de tuin te tellen.

De buurvrouwenAnja en Irenenodigen haar regelmatig uit om een rondje te wandelen, maar ja, waar moeten ze het nu over hebben? Gemeenschappelijk geklaag over de reuma en oude knieën? In het verleden, samen met Berend, was het al-tijd gezellig: samen stappen door het Wilhelminapark, op zaterdag een terrasje of soms naar een kleine bioscoop. Nu voelde het allemaal overbodig zonder hem.

In haar koelkast liggen amper boodschappenze eet niet veel in haar eentje. Op tv draait weer een of ander romantisch drama, dat haar eerder melancholiek maakt dan opvrolijkt.

Meid, je maakt het jezelf moeilijk, kwam vriendin Anja wekelijks langs. Altijd met een plastic tas vol appelflappen of verse eieren. Je moet weer onder de mensen. Ga op linedance bij de buurtvereniging of sluit je aan bij zon ouderenclub!

Dansen, Anja? lachte Gea schamper. Met wie dan? En voor wie?

Anja haalde haar schouders op en vertrok, Gea schoof haar stoel terug naar het raam.

***

Eind mei kwam haar kleindochter Fenna op bezoek. Tweedejaars aan de universiteit, altijd een halve festival-outfit aan en haar oortjes nooit uit, bracht direct leven in de keet:

Oma! Eindelijk! Ik blijf hier deze zomer! Rotterdam is me even te druk, en ik wil jouw pannenkoeken!

En opeens bloeide Gea weer helemaal op: aardappels, stoofperen, gehaktballen Fenna at alsof ze een marathon liep, vertelde over college, haar vriendinnen, en over een zekere Bas die haar blijkbaar nog steeds niet doorhad.

Aan het eind van de dag, toen ze samen thee dronken met aardbeienjam, stelde Fenna plots:

En jij, oma? Gaat het wel een beetje?

Ach, meisje, zuchtte Gea, wat zal ik zeggen? Ik luister wat naar jou, morgen ga ik het raam lappen.

Voel je je alleen?

Best wel, ja.

Toen keek Fenna haar plots met zon slim blikje aan en riep enthousiast:

Oma! Zal ik een dating-app op je telefoon zetten?

Gea verslikte zich haast in haar thee.

Ben je nou helemaal? Op mijn leeftijd! Ik ben bijna zeventig!

Ja joh, maakt toch niks uit! Heel veel mensen van jouw leeftijd zijn daar gewoon op zoek naar gezelschap, een praatje of een wandeling. Gewoon proberen, al is het maar voor de lol.

Flauwekul, snoerde Gea haar mond, ik heb vijftig jaar met opa geleefd, ik ga toch niet achter zoiets aan?

Kom op joh, niemand die het weet, lachte Fenna, anoniem, gewoon beetje speuren. Voor de grap!

De rest van de avond speelde Gea het toneelstukje van de onverschillige, maar toen Fenna de stad in was met haar vriendinnen, kroop Gea toch even stiekem achter haar telefoon. Zomaar, uit nieuwsgierigheid.

Ze vond de app, installeerde hem, en uploadde een oude vakantiefotoknipte Berend eraf. Haar tekst werd: Gea, 68 jaar. Op zoek naar een wandelmaatje of goed gesprek.

Daar bleef het bij. Tot de volgende ochtend.

***

s Nachts had ze er niet aan gedacht, maar s ochtends: ping! Berichtje in de app. Een zekere Marjan, 64, schreef: Hoi Gea, ik ben net als jij veel alleen. Wil je samenwerken om niet meer zo vaak alleen te hoeven zijn? Ik wandel graag in het park hier. Zin om samen een rondje te doen?

Gea dacht: huh? Ze had een man verwacht, maar het was een vrouw.

Fenna! riep ze luid. Kom eens kijken! Zon mevrouw stuurt me een bericht!

Fenna keek snel, grijnsde: Ha! Oma, dit is toch precies wat je nodig hebt! Ga erop in!

Maar wat moet ik nou zeggen dan?

Gewoon gaan! Wie weet waar het op uitloopt?

Drie dagen later spraken ze af in het park. Gea was zenuwachtig zoals bij haar eerste werkdag ooit, trok uiteindelijk maar haar favoriete vestje en sjaal aan.

Marjan kwam aanlopen: klein, fris koppie, felle ogen. Betoverde meteen met haar directheid:

Gea, wat fijn dat je bent gekomen! Alleen zijn is niks aan. Ik ben zelf ook weduwe. Mijn zoon woont in Duitsland, zie ik weinig. Zullen wij samen de draad weer oppakken?

Ze kletsten drie uur lang. Wandelen, bankje, hervatten. Ze kwamen erachter: allebei fan van breien, allebei houden van oude Nederlandse films, allebei missen ze hun man. En de dagen voelen vaak veel en veel te leeg.

Laten we het gewoon herhalen? stelde Marjan voor.

Goed idee, zaterdag?

En Gea merkte; ze lachte weer echt.

***

Een maand later waren die wandelingen vaste prik. Soms in het park, soms langs de singel, soms bij Gea thuis met een kop thee. Marjan barstte van de plannen.

Weet je wat? Waarom zoeken we er niet nog een paar bij? In de app zijn er nog zat van ons soort. We starten gewoon een wandelclubje!

Een club? Gea moest even wennen.

Tuurlijk! Maandag, woensdag, vrijdag wandelen; dinsdag boekenclubje erbij; donderdag misschien een expositie of het museum. Zondag lekker niks of desnoods bijkletsen als je zin hebt. Noem het de Lichte Stappers!

Dat laatste verzon Jannie erbij, een voormalige juf, die niet stil kan zitten.

Nordic walking is goed voor je! riep Jannie. Of lekker samen lezen, handwerken, alles mag.

Binnen twee weken sloten vier andere dames zich aan. En zo ontstond Lichte Stappers.

In het begin deed Gea gewoon mee. Daarna rolde ze het klusje van groepsapp-beheerder in. Toen leden-administratie. Uiteindelijk werd ze tot haar verbazing uitgeroepen tot voorvrouw van het jaar. Marjan zei steeds: Gea, zonder jou zaten we allemaal nog thuis achter de geraniums. Je hebt er écht een club van gemaakt!

Zij wuifde het weg, maar ze voelde zich eindelijk weer echt ergens bij horen.

***

Op een dag werd het groepje opgemerkt door de Utrechtse Stadskranten. Jonge verslaggever, Nick, kwam fotos maken en wilde alles weten. De week daarna stond hun groepje prominent in de krant: Actief ouder worden: hoe Utrechtse dames elkaar vinden via een app en het leven weer oppakken.

Gea zat thuis met de krant op schoot, een grote foto van zichzelf, wandelstok in de hand, midden tussen haar nieuwe vriendinnenen die glimlach, die was écht.

Een dag later: bellen van RTV Utrecht.

Mevrouw van der Laan, mogen wij een item maken over uw club?

Oei, dat vond ze spannend. Maar Marjan en Jannie duwden haar liefdevol naar voren. Denk aan de anderen, Gea! Hoe meer mensen ons zien, hoe meer eenzame vrouwen durven mee te doen.

De televisiecameras stonden uren. De jonge verslaggeefster, Sophie, stelde fijne vragen. Waarom doet u dit, Gea?

Gea keek recht in de lens: Kijk, als je partner wegvalt, lijkt het alsof je leven ophoudt. Vooral als je kinderen aan de andere kant van het land zijn. Maar dat klopt niet. Dan bewees deze club maar weer. Samen blijven we in bewegingletterlijk én figuurlijk.

Het item werd uitgezonden. Binnen een week liepen er twintig nieuwe leden mee.

***

En zo kwam haar zeventigste verjaardag eraan. Ze had geen zin in gedoe wat zou ze moeten vieren, dacht ze soms. Maar de club dacht daar anders over: We gaan jou in het zonnetje zetten! Café geregeld, bloemen, feesthoedjes, alles erop en eraan.

Zelf kocht Gea stiekem een nieuw jurkje, blauw met witte bloemetjes, net zoals in haar jonge jaren.

En net voor het feest: een appje van Lotte, de dochter uit Rotterdam: Mam, we komen ook. René, de kinderen en ik. Even alles aan de kant, we moeten er bij zijn.

Ze stond die avond te wachten als een zenuwachtige puber. Toen stonden ze plots in haar halkleinkinderen, ineens groot geworden.

Oma, wow, je straalt! zei Sarah, haar jongste kleindochter.

Gea grinnikte: Ja, wij zijn een fanatiek clubje geworden. Hier geen tijd om oud te voelen hoor.

Het feestje in het café was top. De dames, uitgedost in bonte jurkjes, dansten en lachen, Jannie droeg een gedicht voor, Marjan gaf een speech, Marion speelde liedjes op gitaar.

Erik, haar zoon, keek vol verbazing naar zijn moeder. Drie jaar geleden was ze ingetogen en bleek, nu straalde ze energie.

Ben jij dat, mam? vroeg hij toen ze even samen zaten.

Natuurlijk, jongen. Het heeft even geduurd, maar ik heb weer een reden om op te staan. Ik heb vrienden en iets om handen.

Hij knikte. Het spijt me dat we niet vaker gekomen zijn.

Ach, laat maar, glimlachte Gea. Jullie hebben je eigen leven. Ik heb inmiddels het mijne ook weer een beetje gevonden.

Toen belde Fenna, de kleindochter: Oma! Gefeliciteerd! Zie je wel dat zon app niet altijd onzin is?

Gekkigheid, lachte Gea maar gekkigheid die het verschil maakt.

***

Einde goed, al goed. Een jaar later kende heel Utrecht Lichte Stappers. De dames startten nieuwe clubjes: breien, schilderen, theater voor ouderen Gea werd coördinator, met een vol schema, een helpster, en plannen tot ver in de toekomst.

Erik en Lotte kwamen vaker langs, de kleinkinderen stuurden berichten en selfies, zelfs Fenna kwam een tijdje terug als stagiaire bij DUIC (Utrechtse nieuwsblad): Oma, jij bent mijn voorbeeld!

En Gea? Zij kijkt uit het keukenraam nu écht naar de lente. Alles bloeit. De geraniums, de gruttos in het weiland, en, ja, haar eigen hart ook weer een beetje.

Dat oude datingappje liet ze op haar telefoon staan. Soms gluurde ze nog, uit nieuwsgierigheid, maar eigenlijk zocht ze niks meer. Ze had zichzelf teruggevonden. Wie zoekt, die vindt soms vooral zichzelf.

En tegen nieuwe leden zei ze altijd: Dames, wees niet bang. Je kunt altijd opnieuw beginnen. Ouder worden betekent niet dat het leven voorbij is. Dat is gewoon de stand van je ziel niet van de kalender.

En ze geloofden haar, want ze zagen de levende, blije vrouw voor zich. Die op haar zeventigste een Utrechtse beroemdheid werd en bewees: leeftijd zijn getallen, en het leven is vooral precies hoe jij het leeft.

Rate article