Zinloze ouders
Nog twintig jaar vast aan die hypotheek, zuchtte Anna en zette haar tanden in een pannenkoek.
Met stroop natuurlijk zoals ze het lekker vond. De zoete, plakkerige stroop versmolt op haar tong, maar zelfs haar favoriete lekkernij kreeg vanmorgen dat steenachtige gevoel in haar maag niet weg.
Marijke van Dijk tikte haar dochter bemoedigend op de arm en schonk een scheve glimlach.
Je vader en ik hebben ook eeuwenlang moeten betalen aan die VvE-woning destijds. Ging ook allemaal niet vanzelf, maar het is toch gelukt.
Anna pakte nog een pannenkoek, scheurde een stuk af en kauwde gedachteloos verder.
Maar kijk naar Laura, mompelde ze, haar blik strak op het bord gericht. Haar ouders hebben haar gewoon een appartement gegeven. Gewoon hup, sleutel in de hand. Nooit hoeven buffelen voor een paar zielige vierkante meters. Alles zomaar cadeau.
Marijke vouwde haar handen om haar theekopje en knikte langzaam.
Je hebt altijd mensen met meer, Ann. Vergelijk jezelf niet. Zij zijn gewoon met een voorsprong begonnen.
Anna smeet haar pannenkoek neer. Het klapje klonk harder dan ze bedoelde in de stille keuken.
Maar hóé dan?! In haar ogen flitsten tranen van woede. Waarom moet ik altijd knokken voor alles? Waarom krijg ik niks cadeau in dit leven? Waarom moest ik s nachts vakkenvullen naast mijn studie, terwijl anderen gewoon lekker gingen stappen? Waarom moet ik kromliggen voor dat flatje? Waarom kan ik nooit sparen voor een auto? Waarom lukt het me zelfs niet om fatsoenlijk op vakantie te gaan?!
Marijke reikte over de tafel om haar dochter vast te pakken.
Ach meisje toch, rustig nou
Ik zit vol. Anna schoof haar stoel weg met een ruk. Ik ga naar huis.
Ze griste haar tas van het haakje en was de deur al uit voordat haar moeder iets kon zeggen. De ouderwetse keuken bleef achter, Marijke bleef treurig naar het stapeltje afkoelende pannenkoeken staren. Dertig jaar gingen voorbij, en Annas karakter was nog steeds als een plotselinge storm: overrompelend, maar met een spoor van puin.
De bus schudde Anna terug naar de werkelijkheid. Ze kneep zich vast aan de koude paal en staarde wezenloos door het beslagen raam. Haar telefoon begon te trillen. Laura lichtte het scherm op. Anna trok een brede grijns, alsof Laura dat kon zien.
Ann, zaterdag moet je komen hoor! riep Laura enthousiast. Eindelijk is de nieuwe bank er, dat gaan we vieren! Je gaat het leuk vinden, écht.
Anna klemde haar kaken zo strak op elkaar dat haar kiezen protesteerden. Ja hoor, voor sommige mensen wordt alles kant-en-klaar op een dienblad gepresenteerd, terwijl zij voor elke kruimel moest knokken.
Tuurlijk kom ik, zei Anna. Ik geef je interieur wel even een professioneel oordeel.
Wanneer de bus met een schok tot stilstand kwam bij haar halte, ploeterde Anna door de drassige stoep. Ze graaide in haar jaszak naar haar oordoppen haar vlucht uit de realiteit maar trof niks aan. Nog een keer zoeken in alle jas- en taszakken; alles binnenstebuiten gekeerd. Geen spoor.
Ze keek om naar de vertrekkende bus. Of ze zijn uit haar zak geglipt, of iemand anders was ze voor. En dat terwijl die oordoppen haar verjaardagskado waren, precies twee maanden geleden gekocht voor vijftig euro! Weg. Geen geld voor nieuwe.
Naar huis sjokte ze door modder, haar laarzen zoogden bij elke stap. In het portiek rook het naar nat beton met een zweem van schimmel.
Anna liep haar flat in. Het behang bladerde al jaren af, de keukenvloer was aan het rafelen, en de kraan drupte vrolijk door. Alles schreeuwde om een opknapbeurt, maar voorlopig zat elke cent in haar hypotheek.
Maar lauw hoor, Laura met haar design meubels, bromde Anna, terwijl ze haar tas op de vloer gooide.
De dagen rekte zich als dikke stroop tot het eindelijk zaterdag was. Anna stond een minuut stil voor Lauras gebouw. Gloednieuwe appartementen, keurig aangeharkte perkjes, een portier die echt lacht. De lift ruikt naar vanille, niet naar zuurkool of natte jasjes.
Laura deed open, straalde een soort IKEA-spotjeslicht uit.
Nou? Zalig toch?
Anna werd er even stil van. Hoge ramen, een woonkamer waar je haar hele flat twee keer in kwijt kunt. Meubels: Scandinavisch, alles naturel, alles fris en prijzig.
Laura… dit is echt niet normaal, zei Anna, maar de woorden smaakte zuur op haar tong.
De hele avond dronken ze thee en bewonderden Lauras dure aankopen. Annas kaken deden pijn van het glimlachen. Vlak voordat ze wegging pakte Laura haar hand.
Luister, we moeten deze zomer samen naar Zeeland. Lekker een week niksdoen op het strand, gouden idee! Of roadtrippen door Frankrijk, ik ken iemand die echt een te gekke route weet!
Ik moet even mijn vakantiedagen checken, zei Anna voorzichtig. Ligt eraan hoe het loopt.
Laura glimlachte luchtig, nauwelijks bezorgd over iets als geld. Bij het afscheid omhelsde ze Anna warm. In de lift viel Annas masker af. Dit etentje had haar hele zorgvuldig gestapelde evenwicht overhoop gegooid. Luxe, overvloed, de achteloze manier waarop anderen leven het deed te veel pijn. Haar emoties borrelden als een onwillige ovenschotel over.
Anna beukte haar ouderlijk huis binnen als een wervelstorm. Marijke schrok op van de bank, Frits van Dijk stoof uit de kamer.
Anna, wat is er toch aan de hand?
Anna slofte door de gang, haar modderschoenen achterlatend.
Wat er is? Anna slaakte een rauwe schaterlach, de tranen biggelden al. Ik was net bij Laura. Had je haar eens moeten zien wonen! Alles mooi, alles nieuw, alles makkelijk! En dan vraagt ze: Ann, ga je mee naar het strand of naar Italië? Wat moet ik zeggen? Dat ik soms niet eens boodschappen kan betalen? Dat ik in de bonus leef? Dat het enige strand dat ik kan betalen in Scheveningen ligt, en zelfs daar niet altijd?
Marijke probeerde Anna te omhelzen, maar Anna schudde haar bruut af.
Jullie zijn ook schuldig, snikte Anna. Waarom kinderen nemen als je ze geen start kunt geven? Waarom heb ik geen appartement en auto van jullie gehad? Waarom alles altijd zelf uitzoeken? Waarom nooit het geluk van de anderen?
Marijke gaf Anna alsnog een ferme knuffel, en deze keer liet Anna zich zakken in haar moeders armen, snikkend als een kind.
Ik ben zo moe, mam, snikte Anna. Ik kan niet meer. Niks lukt. Hoe lang moet ik zo doorgaan?
De rest van de avond staken haar ouders haar vol thee en koekjes. Frits schraapte zijn keel.
Ann, waarom kom je niet weer even bij ons wonen? Verhuur je flat, van die huur dek je je hypotheek. Kan je hier sparen, even bijtanken.
Anna keek haar vader en moeder aan. Marijke knikte beslist.
Je blijft altijd ons kind, Anna. We helpen je waar we kunnen.
Anna gaf een klein knikje terug.
Voor het eerst in tijden voelde ze zich niet schuldig om hulp te vragen.
Een half jaar later kwam Anna terug van vakantie uit Spanje, de koffer vol gekke souvenirs. Ze gaf haar ouders foeilelijke koelkastmagneetjes en een doos Spaanse zoetigheden. Haar huid glansde goud van de zon, haar wangen bol en rozig als nooit tevoren.
Op de kleine keuken keek Anna toe hoe haar moeder lachte om de magneetjes en haar vader bromde over de rommel op de koelkast. Een prikkel van schuld schoot door haar heen. Ze was zó hard geweest, die avond. Zó oneerlijk. Haar ouders hadden haar alles gegeven wat ze konden, zelfs meer.
Niet iedereen wordt met een gouden lepel geboren, dat is gewoon zo. Maar geluk? Anna was vastbesloten: als het moet, bijt ze haar eigen geluk uit het leven met pit en lef, zoals alleen een echte Hollander dat kan.
