Na twaalf jaar samenleven vroeg mijn vrouw, Marloes, of ik een andere vrouw mee uit eten wilde nemen en samen een film wilde zien. Ze zei: Ik geef om je, maar er is iemand die je ook liefheeft en verlangt naar jouw gezelschap. Die persoon was mijn moeder, Annelies, die al negentien jaar haar leven als weduwe doorbracht.
Door mijn werk in Rotterdam en de zorg voor onze drie kinderen, bleef er nauwelijks energie over om haar te bezoeken. Die avond belde ik haar en nodigde haar uit voor een diner en een bioscoop. Is er iets aan de hand? Gaat alles wel goed? vroeg ze direct, want een telefoontje zo laat voorspelde voor haar meestal onheil. Ik dacht dat het fijn zou zijn om samen te zijn, zei ik. Ze aarzelde kort, maar stemde toe: Dat lijkt me geweldig.
Op vrijdag na kantooruren reed ik naar Delft om haar op te halen. Mijn maag draaide van spanning. Bij haar huis stond ze al in de deuropening, haar handen trilden licht. Haar jas lag over haar arm, haar haar was in zachte golven gestyled en ze droeg de jurk die ze voor haar laatste verjaardag had gekocht. Mijn vriendinnen weten dat mijn zoon vanavond met mij uit eten gaat, ze vonden het fantastisch, zei ze terwijl ze instapte.
We reden naar een knus restaurant, niet luxe, maar warm en huiselijk. Mijn moeder haakte haar arm in de mijne en liep alsof ze koningin Máxima was. Aan tafel las ik haar het menu voor, want haar ogen konden alleen de grootste letters onderscheiden. Halverwege ving ik haar blik op, haar ogen glinsterden van herinneringen. Vroeger las ik jou altijd het menu voor, zei ze zacht. Nu mag ik dat voor jou doen, grapte ik.
Tijdens het eten voerden we een ontspannen gesprek. Het leek een gewone uitwisseling van dagelijkse gebeurtenissen, maar we raakten zo verdiept in ons gesprek dat de film ons ontging. Toen ik haar thuisbracht, zei ze: Volgende keer neem ik jou mee uit eten. Dan betaal ik. Ik glimlachte en stemde toe.
Thuis vroeg Marloes: Hoe was je avond? Veel mooier dan ik had durven hopen, antwoordde ik. Enkele dagen later stierf mijn moeder onverwacht aan een hartinfarct. Het gebeurde zo abrupt dat ik haar niet meer kon helpen.
Een paar dagen daarna ontving ik een envelop met de rekening van het restaurant waar we samen hadden gegeten. Er zat een briefje bij: Ik heb alvast betaald voor ons tweede etentje. Misschien lukt het me niet om nog eens met je te dineren, maar ik heb toch voor twee personen betaald: voor jou en Marloes. Ik kan niet uitleggen hoeveel die avond voor mij betekende. Mijn zoon, ik hou van je!
Die dag begreep ik dat tijd met je geliefden onbetaalbaar is, en dat je zulke momenten nooit mag uitstellen.
