Als kind zaten mijn broer, zus en ik op een kluitje qua leeftijd, en meestal liep ik in de kleren die mijn zus niet meer hoefde. Zij kreeg speciale aandacht en werd flink in de watten gelegd, terwijl ik meer als een vage schim door het huishouden bewoog. Mijn ouders pompten hun zuurverdiende euros in haar educatie, en ik mocht het allemaal zelf uitzoeken als ik een beetje meer wilde leren. Zelfs toen ik hoge cijfers haalde, werd dat met een beleefde knik afgedaan alsof ik net een boterham met kaas had gesmeerd in plaats van prijzen te winnen op school.
Dat mijn zelfvertrouwen daar niet per se de bloemetjes buiten zette, laat zich raden. Ik leerde al vroeg om vooral niet op te vallen of mezelf op de borst te kloppen. Toch kwam ik op de Universiteit van Utrecht terecht (prestige, ho maar!). Maar toen ik met mijn acceptatiebrief stond te zwaaien, verklaarden mijn ouders droogjes: Nou ja, als je geen beurs krijgt, kun je beter gaan werken. Applaus? Ho maar. Geld voor studie? Nog minder.
Teleurgesteld trok ik in bij een studentenhuis, waar ik gelukkig een aardige kerel tegen het lijf liep die later mijn man werd. Tijdens de colleges raakte ik in blijde verwachting en besloten mijn vriend en ik met typisch Nederlandse nuchterheid: Dan gaan we trouwen, toch? Mijn ouders? Die stonden binnen een dag op de stoep met het soort onwrikbare tegenzin die je normaal alleen bij regen op Koningsdag ziet. Dat kind moest weg en zo niet, dan kon ik het wel vergeten met hun steun. Toch hadden ze ineens wél geld voor een nieuwe auto voor mijn zus een glanzende Volkswagen Golf, alsof dat het familieprobleem zou oplossen.
Ondanks alles bracht ik een gezonde Hollandse jongen ter wereld. De familie van mijn man dook meteen op met een appartementje in Amersfoort, waar we lekker ons eigen leven gingen leiden. Mijn ouders kwamen nog eens op de koffie, maar gingen snel weer weg. Interesse in hoe ik het allemaal deed met baby en studie? Amper.
Naarmate de jaren verstreken, groeide onze kleine kaaskop op en volgde er nog een baby het geluk lachte ons eindelijk toe, mede dankzij de warme, altijd aanwezige familie van mijn man. En toen: floep, ineens weer een appje van mijn moeder. Of ik even een lening kon afsluiten voor de bruiloft van mijn zus. Want ja, bruiloften kosten geld en zij was toch altijd de bruid van het dorp. Toen ik vriendelijk maar stellig nee zei, kreeg ik een frok van je welste naar mijn hoofd: Je hoort niet meer bij onze familie.
Op dat moment klikte er iets in mij. Genoeg geknikt, genoeg geslikt, het was tijd om wat typisch Hollandse assertiviteit uit de kast te trekken. Na jarenlang hun passieve-agressieve polsstok hooggehouden te hebben, realiseerde ik me dat mijn échte familie inmiddels in mijn eigen huis woonde mijn lieve man, onze kinderen, en het warme netwerk van mensen die er wél voor ons waren. Familie is in Nederland echt geen bloed, maar wie samen door de regen fietst en toch blijft lachen.
