Weet je, laatst stond er ineens een vrouw op mijn stoep, gehuld in zon grijzige lammy jas. Haar gezicht kwam me ergens vaag bekend voor, maar ik kon het echt niet plaatsen. Suzan! riep ze ineens zo hard dat ik bijna schrok. Herken je me nou niet? Ik ben het, Merel! Je achter-achternicht! We hebben nog geappt via WhatsApp een tijd terug, weet je wel? Oh ja. Ineens viel het kwartje: Merel, met die overdreven getekende wenkbrauwen, een guitige moedervlek op haar wang en een beetje een wipneus. Mam had er een handje van om me te pushen contact te houden met de familie. Tante Ans was jarig en ja, niet feliciteren is gewoon ronduit onbeleefd. En dat ik tante Ans van mn lang zal ze leven nooit gesproken of gezien had, interesseerde haar niks. Vroeger ging ik nog met haar naar de sauna, Suus! Ze is voor mij als een echte zus! Nou, eerst wilde mam nooit echt iets met de familie; sinds corona is ze iedereen gaan opzoeken op Facebook, stuurt ze kaartjes en laat mij meevieren met ooms, tantes, halve, kwart of vergeten neven en nichten. Zo kwam Merel dus recentelijk nog voorbij op een van die roemruchte Zoom-familiebijeenkomsten.
Maar goed, Merel wurmt zich dus mn huis binnen, met twee lompe boodschappentassen. Ik blijf effe bij je logeren, goed? Sinds Jet, je weet wel, de tweede vrouw van Gerrit Rodenburgh, vorig jaar is overleden tsja, haar familie heeft meteen het flatje ingepikt. Lekker dan! Ik heb dus echt geen idee wie Gerrit Rodenburgh ook alweer is. Maar goed, ik ben niet bepaald iemand die makkelijk nee zegt, niet tegen mn moeder en blijkbaar ook niet tegen opdringerige verre familie.
We hebben maar twee kamers hier, probeerde ik nog.
Dus? Zijn we toch ook maar met zn tweeën? Of heb jij al een vent aan de haak geslagen?
Mam weet altijd iedereen alles te vertellen, natuurlijk, dus inmiddels weet de halve familie dat Jurgen me heeft verlaten en wordt er volgens mij achter mn rug om medelijden met me gehad.
En ik heb een dochter, hè? probeerde ik maar, hopende op een ontsnappingsroute.
Een man in huis mis ik soms best. De klusjes hier, het gewend zijn aan een beetje knusheid, samen zijn Zeker nu Floor, mn puberende dochter, steeds vaker uit haar schulp kruipt en zich afzet tegen alles wat ook maar moederlijk is.
Jij hebt nog mazzel dat je een meisje hebt, verzuchtte Merel terwijl ze haar jas letterlijk over mn winterjas lette, Ik heb drie zoons, eeuwen rommel, geen hulp. Nou ja, wat is er te eten? Mijn maag zit te vechten, stress met mn gal. Echt, naar jou reizen is ook niet naast de deur. Waarom koop je ook geen appartement dicht bij het station?
Te duur bij Centraal, bromde ik. Gelukkig had ik nog stamppot van gisteren, waar Floor haar neus weer eens voor had opgehaald, want de moeder van Sophie maakt altijd ramen en de koelkast ligt altijd vol avocados. Ik heb ooit opgezocht hoe je ramen maakt, vond het meteen te ingewikkeld. Dus dan maar avocado.
Merel at, en mompelde: Goede stamppot, maar er had wel wat knoflook door gemogen.
Terwijl ik haar aanstaarde en wilde zeggen dat ze juist over haar gal had geklaagd, slikte ik het maar weer in.
Ik vroeg haar voorzichtig hoe lang ze dacht te blijven. Geen idee, Suus, ik zie t wel. Weet je toch nooit, hoe het loopt?
En jawel, Floor was allesbehalve enthousiast toen ze hoorde dat Merel bleef logeren.
Echt, moet dit nou? Heeft ze geen hotel? Gaan we nu heel arm Nederland hier onderdak bieden?
Doe eens normaal, Floor!
Wat? Wat zeg ik nou?
Hey, een beetje respect voor je moeder, bemoeide Merel zich ermee.
Ik praat zoals ik wil!
Het was altijd lastig, Floor in toom houden. Ik herinner me die ene keer dat ik boos werd, en ze meteen dreigde met zichzelf wat aan te doen. We zijn toen naar een psycholoog gegaan en sindsdien hoor ik nog vaker dat ik niet tegen haar mag schreeuwen wat ik dus nooit doe.
s Avonds in bed zei Merel: Jij laat Floor veel te veel haar gang gaan, Suus
Ik werkte in de bibliotheek. Heerlijk rustig, lekker lezen, beschaafde mensen. Betaalde matig, maar ik deed vertaalklusjes erbij, want Engels ging me wel aardig af al wilde ik nooit fulltime vertalen, dat was me te veel gedoe. Jurgen, mn ex, was altijd van het grote leven en luidruchtige partijen, terwijl ik hield van rust en het knusse thuis. Floor lijkt verdacht veel op hem hij wilde eigenlijk altijd een zoon, nu heeft hij er zelfs twee met zijn nieuwe vriendin. Zn dochter leek hem inmiddels gestolen.
Slapen ging slecht. Merel snurkte alsof er olifanten over de A2 denderden. Tegen de ochtend viel ik pas echt in slaap, waardoor ik alles miste en in de koelkast was geen kaas of worst meer te bekennen toen ik opstond. Merel weg, Floor naar school. Ik maar naar mn werk.
Waar Merel overdag uithing, geen idee. Ze kwam rond lunchtijd terug, rolde zich uit op de slaapbank en zat uren met haar telefoon, belde luidruchtig met haar dorpsfamilie. Vertelde dat alles hier best ging, liet me geregeld haar zoons zien via video. Nee, die andere laat ik wel een andere keer zien!
Na een week kreeg ik pas door dat ze met “varkentje” haar ex-man bedoelde. Floor was er uiteraard helemaal klaar mee; ze klaagde bij haar vriendinnen over onze opvanghuis voor arme familie, becommentarieerde Merels kledingstijl luidkeels en was gewoon niet te genieten. Merel bleef enthousiast over mijn eten, maar kocht zelf nooit iets, geen boodschappen, geen bijdrage alleen maar nemen, zeg maar. Toen blokkeerde ze ook nog eens het putje in de douche en ik mocht een loodgieter zoeken.
En toen kwam daar Bart. Geen doorsnee biebklant, zeg maar: volumineus, mopperend, met woorden waarbij ik spontaan begon te blozen. Maar hij repareerde het kraantje gratis. Van zon mooie dame neem ik geen geld! Was niks, joh! Heb je katten eigenlijk, er zat een complete bos haar.
Ik dacht onwillekeurig aan Merel het háár van die snurkende gast! Hmpf!
Nog geld uitgespaard ook! juichte Merel. Zullen we een taartje halen?
Ik wilde bijna zeggen: Vier je dat je eindelijk vertrekt? maar hield mn mond.
Taart werd het. Geen dure, maar een simpele tompouce van de supermarkt. Floor trok weer een zuur gezicht: Dat is echt puur suiker met room! Ze gooide haar stuk in de vuilbak.
Merel, met inmiddels haar tweede stuk op haar bord, keek op.
Heb jij dat stuk van je eigen zakgeld gekocht, of gooi je het van anderen zomaar weg? Er zijn mensen die niks te eten hebben, hoor!
Het gaat u niks aan!
Nou, het gaat me wel aan! Als je zo brutaal blijft, krijg jij nooit een leuke jongen. Jongens houden van lieve, nette meisjes, niet van blaffende keffertjes als jij!
Floor keek me smekend aan, maar ik was te moe, deed alsof ik van mn tompouce genoot. Floor barstte in tranen uit en rende de keuken uit.
Laat maar even! commandeerde Merel. Je verwent die meid veel te veel.
Rustig, straks gebeurt er echt wat, probeerde ik.
Ach joh, je dochter is zo vol van zichzelf! Sta vroeg op, draait om de spiegel en haar telefoon met selfies! Als je alleen maar poetst achter haar kont aan rent, verlies je haar nog meer.
Ergens had Merel een punt, maar ik kon haar maar moeilijk gelijk geven.
Sta nou eens voor jezelf op, Suus! foeterde ze verder. Floor doet geen klap in huis, ik logeer hier en geen haan die er naar kraait. Jij regelt alles! Snap je nou niet dat dit niet normaal is?
Ik kreeg eerst zin om kwaad te worden, daarna moest ik bijna huilen.
Maar toen, plotseling, stormde Floor de keuken binnen op Merel af. Blijf van mijn moeder af! Hoor je!
Voor ik doorhad wat er gebeurde, was daar in haar vuist een pluk van Merels haar.
Sorry, het ging per ongeluk stotterde Floor.
Merel pakte het haar op, mikte het in de prullenbak en zei rustig, Maakt niet uit, komt door de chemo. Daarvoor ben ik hier voor behandelingen. Grappig, hè. Iedereen zegt dat je je eetlust kwijtraakt van chemo, maar ik kan juist niet stoppen met eten. Alleen ja, je haren laten het afweten
Ik voelde me meteen verschrikkelijk schuldig. Dat kon ik natuurlijk niet weten, maar toch, au.
Het drama was direct over. Floor vluchtte naar haar kamer. Ik ging maar afwassen.
Maak je niet zo druk, Suus, zuchtte Merel. Komt allemaal goed.
De ochtend erna stond Floor als eerste in de keuken om avocado-toastjes te maken, want ze had online gelezen dat goed eten nu belangrijk was.
s Avonds leerde Merel haar hoe je krullen maakt met een stijltang. Waarom zou je een stijltang meenemen als je weet dat je je haar kwijtraakt? Maar Floor vond het geweldig: Dit is nog beter dan een Dyson, mam!
De volgende verstopping belde ik meteen Bart weer. Die kwam weer gratis werken nou ja, in ruil voor soep deze keer. Uien- of vissoep niemand wilde het eigenlijk, behalve Bart, die zich vol at en ondertussen sterke verhalen vertelde over zigeuners met een beer in de badkuip.
Een paar dagen later ging Merel weer naar huis. In die tijd had Floor niet alleen geleerd hoe je een stijltang en wasmachine gebruikt, maar ook de stofzuiger en afwas. Ze had pudding gemaakt met chia en mango (super food, volgens haar) en wij deden alsof het heerlijk was.
Ik heb wat haar achtergelaten in het putje, Suus. Mocht je weer hulp nodig hebben, bel Bart maar. Maar geen vissoep meer, alsjeblieft dat is niet bepaald feestelijk. Maak gewoon erwtensoep en koop een lekker stuk spek, doe jezelf een plezier en trek eens wat vrolijkers aan.
Waarom dat dan? vroeg ik.
Jij en Bart, ik heb het gezien hoor er was chemie. Niet laten lopen, Suus. Ik heb hem gecheckt: hij drinkt niet, hij vindt je eten lekker, waar wacht je op? Geen tranen, ik kom in mei weer terug op controle, dus zorg maar dat Floor haar kamer dan al bezet is
In mei kwam Merel niet meer. In april reden we met zn drieën ik, Floor, Bart naar de uitvaart. Haar zoons leken als twee druppels water op elkaar, stonden te snuiven met de neus in de zakdoek. De oudste, Wouter, had duidelijk interesse in Floor, die bloosde en haar perfect gemaakte krullen nonchalant om haar vinger draaide.
Je kunt wel zeuren over uitvaarten, mam, maar denk je dat Merel wil dat we er verwilderd bij lopen? Laat haar maar zien dat de stijltang goed gebruikt is!
Aan het eind van de middag kwam Merels ex naar me toe.
Hee, ons oudste kind maakt zijn eindexamen dit jaar. In september wil hij in Amsterdam gaan studeren. Kan hij misschien tijdelijk bij jullie wonen tot hij een kamer heeft?
Ik dacht aan Merels wijze woorden over voor jezelf opkomen en zei:
Natuurlijk, laat hem maar komenIk keek naar Floor, die op dat moment het haar van Wouter achter zijn oor draaide terwijl ze allebei giechelden. Bart stond naast me, zijn hand warm en geruststellend op mijn schouder. Ik dacht aan de afgelopen maandenhoe onverwachts één logeerpartij alles in beweging had gebracht.
Eerst koffie komen drinken, zei ik. Dan kijken we wel verder.
De ex knikte, opgelucht. Er was ruimte in huis, maar vooral in mijn hoofd was iets opengegaaniets wat Merel hardhandig had opengebroken en wat nu, met zachte handen van mijn dochter en Bart, verder werd opengevouwen.
Die avond, weer thuis, zat ik met Floor en Bart aan tafel. Floor appte druk met Wouter (Mam, hij vraagt wat mijn favoriete muziek is! Wat moet ik zeggen, is Miley gênant?). Ik zette thee. Buiten was het donker, de stad zacht en geruststellend om ons heen.
Merels plagerige stem klonk in mijn hoofd: trek maar wat vrolijkers aan.
Dus pakte ik een knalgele sjaal en sloeg die om.
Bart lachte.
Mag ik morgen weer langskomen? Voor erwtensoep dit keer.
Alleen als jij de spek meeneemt, zei ik.
En inmiddels wist ik zeker: wie er ook aanbelt, met een boodschappentas vol onverwachte verhalen, ik zou opendoenwant ergens, tussen al die rommel en herrie, lag het echte leven gewoon voor de deur.
