Nou, luister, meid Je zit er echt naast met die jongen, hoor! Hij gaat nooit met je trouwen, geloof me. En stel dat hij het toch doet, dan krijg je het nog zwaar met hem. Wacht maar tot de zomer komt: dan komen al die stadse meiden hierheen, wat ga je dan doen? Je vreet jezelf op van jaloezie! Jij verdient echt een ander soort jongen, zei tante Marijke altijd tegen haar. Maar ja, wie luistert er nou naar de wijsheid van de oude generatie als je hart nog jong en verliefd is?
Frederieke was pas zestien toen haar moeder overleed. Haar vader is zon zeven jaar geleden naar Amsterdam vertrokken voor werk, en is sindsdien spoorloos verdwenen. Geen brief, geen euro, niks.
Heel het dorp was bij de begrafenis, iedereen hielp een beetje mee. Tante Marijke, Frederiekes peettante, kwam vaak langs. Ze wees haar steeds op wat er moest gebeuren. Toen Frederieke klaar was op de mavo, regelde Marijke een baantje voor haar bij het postkantoor in het naburige dorp.
Frederieke, nou echt zon stevige Hollandse meid, als melk en bloed, zoals ze hier zeggen. Rond gezicht, blosjes op de wangen, aardappelneus, maar stralende grijze ogen. En die dikke, blonde vlecht tot haar middel, joh.
De knapste jongen van het dorp was Joost. Twee jaar uit dienst, en altijd vrouwen om zich heen. Zelfs die meiden uit Haarlem en Utrecht, die s zomers naar de camping kwamen, konden hem niet weerstaan.
Joost had vast in een film moeten spelen, niet hier als vrachtwagenchauffeur, maar ja. Die jongen was nog lang niet uitgeleefd trouwen? Daar dacht-ie nog niet aan.
Toen kwam tante Marijke dus naar hem toe: Joost, kun je Frederieke helpen met haar schutting? Die is half omgevallen. Zon klusje, zonder mannenhanden, is behoorlijk pittig. Frederieke deed t allemaal wel alleen op haar landje, maar met het huis lukte het niet.
Joost zei meteen ja. Hij kwam, keek rond, en nam meteen de leiding: Geef ns die hamer, loop even daarheen, pak even dit Frederieke deed zonder morren alles wat hij vroeg.
Haar wangen werden dieprood, haar vlecht zwiepte alle kanten op. Ging hij effe zitten pauzeren, gaf zij hem een bord goedgevulde erwtensoep en een mok sterke thee. En zij keek bewonderend toe hoe hij met zijn stevige tanden het donkere volkorenbrood beet.
Drie dagen werkte Joost aan de schutting. Op de vierde kwam hij gewoon even langs. Frederieke regelde avondeten en voor ze het wist, bleef hij slapen. En daarna kwam hij steeds wat vaker. Vertrok voor zonsopkomst, zodat niemand het zag. Maar ja, in zon dorp valt niks echt te verbergen.
Meis, waarom denk je toch dat het wat wordt met hem? Hij gaat je niet trouw zijn, hoor, bromde tante Marijke. En als het straks zomer wordt die stadse meiden Je brandt op van jaloezie. Zon jongen moet jij helemaal niet hebben.
Maar ja je luistert niet naar de stemmen van de ervaring als je jong bent en verliefd.
Opeens merkte Frederieke dat ze zwanger was. Eerst dacht ze: bevroren of verkeerd gegeten. Maar die misselijkheid bleef. Toen drong het tot haar door ze droeg een kind van die mooie Joost.
Heel even wilde ze er vanaf. t Was veel te vroeg voor een kind! Maar toch, dacht ze, misschien is zo beter. Dan blijft ze niet in haar eentje achter.
Haar moeder heeft haar ook alleen grootgebracht. Ze komt er wel uit. Haar vader had ook niet veel goeds gebracht, altijd maar aan de borrel. En wat de mensen zeggen daar trekt niemand zich meer lang iets van aan.
In het voorjaar deed ze haar dikke jas uit, en toen zag het hele dorp haar bolle buik. Iedereen schudde hun hoofd, wat een pech had dat meisje. Joost kwam eens langs om te vragen wat ze van plan was.
Joh, wat moet ik anders? Ik ga het kind krijgen. Maar maak je geen zorgen, ik red me wel alleen. Leef je leven maar, zei ze, terwijl ze zich tussen het fornuis bezighield. De rode vlammen speelden op haar wangen en in haar ogen.
Joost keek haar bewonderend aan, maar ging toch weg. Ze had het al duidelijk besloten. Het deed hem niks, leek het. De zomer kwam, stadse meiden overstroomden het dorp en Joost had voor Frederieke geen oog meer.
Zij werkte rustig door op haar landje, en tante Marijke kwam helpen met wieden want met die buik is bukken lastig. Water haalde ze de halve dag uit de put. Iedereen voorspelde haar een flinke zoon.
Ach, wie weet wat God mij geeft, grapte Frederieke.
Half september, werd ze ineens wakker van een hele scherpe pijn, alsof haar buik doorgesneden werd. De pijn zakte, maar kwam steeds terug. Ze snelde naar tante Marijke, en die begreep het meteen aan haar gezicht.
Is t al zover? Blijf hier, ik regel het. Ze sprintte het huis uit.
Ze rende naar Joost. Zijn vrachtwagen stond bij het huis. De dagjesmensen waren al vertrokken. Natuurlijk, net die dag had Joost stevig gedronken.
Tante Marijke schudde hem wakker. Joost keek haar wazig aan, snapte niet wat hij moest doen. Toen hij het eindelijk doorhad, riep hij: Het is tien kilometer naar het ziekenhuis! Voordat je een arts hebt gehaald, is het kind er al. We gaan meteen!
Hoe moet dat met die vrachtwagen? Je rammelt haar helemaal los, straks krijg je die baby nog onderweg! riep tante geïrriteerd.
Dan ga jij mee, voor de zekerheid! zei Joost kordaat.
Twee kilometer hobbelden ze over de zandweg om iedere kuil heen, maar op de volgende stuiterden ze weer. Tante Marijke zat achterin op een zak. Toen ze eindelijk bij het asfalt waren, kon het gas erop.
Frederieke kromp in elkaar op de bijrijdersstoel, beet haar lip kapot en hield dr buik vast. Joost was meteen klaarwakker.
Hij keek steeds stiekem naar haar, maar zijn kaken stonden strak. Wat er ook in zijn hoofd omging
Ze haalden het op tijd. Lieten Frederieke in het ziekenhuis achter en reden terug. Die hele terugweg foeterde tante Marijke op Joost:
Waarom heb je haar leven zo in de war gebracht? Ze is nog een kind joh, zonder ouders, nu moet ze helemaal alleen voor een baby zorgen. Wat heb je haar nou aangedaan!
De vrachtwagen was het dorp nog niet uit of Frederieke was al moeder van een gezonde, stevige jongen. De volgende ochtend kreeg ze hem om te voeden. Ze wist niet eens hoe ze hem moest vasthouden of aanleggen.
Met bange ogen keek ze naar dat kleine, rode gezichtje. Ze beet op haar lip en deed wat de zuster haar uitlegde.
Maar haar hart trilde van vreugde ze bewonderde hem, blies zachtjes op zn voorhoofd waar piepkleine blonde donshaartjes stonden te prijken, zo onbeholpen gelukkig.
Word je opgehaald? vroeg de oude strenge arts voordat ze naar huis mocht.
Frederieke haalde haar schouders op en schudde van nee.
De dokter zuchtte en ging weer verder. De verpleegster wikkelde de baby goed in het ziekenhuisdekentje, zodat hij veilig thuis zou komen. Vergeet niet terugbrengen, zei ze.
Frits brengt je met de ziekenauto naar het dorp, je gaat toch niet met de lijnbus met zon baby! zei ze streng.
Frederieke bedankte haar. Ze liep de gang door, met haar hoofd naar beneden, vuurrood van ongemak.
In de auto hield ze haar baby stevig tegen zich aan en piekerde hoe ze het nu allemaal moest gaan redden.
De uitkering is echt minimaal, daar kun je geen boterham van kopen. Zielig voor haarzelf, en nog zieliger voor dat onschuldige jochie. Ze keek naar zijn rimpelige gezichtje in slaap, haar hart vulde zich met warmte, en ze joeg de zware gedachten weg.
Opeens stopte de auto. Frederieke keek geschrokken naar Frits, een niet al te grote man van rond de vijftig.
Wat is er?
Twee dagen regen gehad. Kijk die plassen eens, je komt hier niet doorheen, ik blijf steken. Dit lukt alleen met de vrachtwagen of een trekker.
Sorry, het is nog maar een kilometer of twee. Red je dat? Hij wees naar de weg, waar een plas lag als een meer zonder einde.
De baby sliep rustig in haar armen. Alleen van zitten werd ze al moe van het tillen zon flinke jongen! Hoe moest ze nu verder komen over dat pad?
Voorzichtig stapte Frederieke uit, nam haar zoontje in een betere houding, en liep langs de rand van de enorme plas. Haar voeten zakten tot aan de enkels in de modder, ze moest uitkijken om niet uit te glijden.
Haar oude schoenen sopten bij iedere stap. Had ze maar haar laarzen aangehad. Eén schoen bleef hangen in de modder. Frederieke bleef even staan, dacht na. Met een baby op je arm trek je die er niet uit. Ze liep maar verder op één schoen.
Toen ze het dorp naderde, werd het al donker, haar voeten waren gevoelloos van de kou. Geen kracht meer om zelfs maar te schrikken van het licht in haar huis.
Binnen ging ze op de droge drempel staan. Voeten ijskoud, zweet van inspanning. Ze deed langzaam de deur open en verstijfde.
Bij de muur stond een wiegje, een kinderwagen, en in de wagen nette kleertjes voor de baby. Aan tafel lag Joost met zijn hoofd op zijn armen te slapen.
Of hij haar hoorde of haar aanwezigheid voelde, hij tilde zijn hoofd op. Frederieke, rood en helemaal verwaaid, met haar baby op de arm, stond bijna om te vallen in de deuropening. De zoom van haar jurk zeiknat en haar benen tot aan de knieën in de modder.
Toen hij zag dat ze één schoen miste, sprong hij op, nam de baby van haar over, legde hem in het wiegje. Zelf ging hij gelijk naar de haard, om een pan warm water te pakken.
Hij hielp haar zitten, hielp haar uit en waste haar voeten. Terwijl zij zich snel omkleedde achter de kachel, stond er al aardappelen gekookt en een kan melk klaar op tafel.
Toen begon de baby te huilen. Frederieke snelde naar hem toe, nam hem op en ging gewoon aan tafel zitten om te voeden, zonder schaamte.
Hoe heb je hem genoemd? vroeg Joost met een schorre stem.
Sebastiaan. Vind je dat goed? zei ze en keek hem aan met haar heldere ogen.
Zoveel verdriet en zoveel liefde blinkte in haar blik dat Joost zijn hart voelde samentrekken.
Mooi naam. Morgen gaan we hem laten inschrijven en meteen trouwen.
Dat hoeft toch niet mompelde Frederieke, terwijl ze naar haar zoontje keek die zo dapper dronk.
Mijn zoon hoort een vader te hebben. Klaar, mijn wild jaren zijn voorbij. Of ik een goede man wordt weet ik niet, maar mijn kind laat ik niet in de steek.
Frederieke knikte stilletjes.
Twee jaar later kregen ze er nog een meisje bij, die noemden ze naar Frederiekes moeder: Hendrika.
Je maakt misschien fouten in het begin van je leven, maar hé alles is te herstellen.
Ja, zo ging het dus. Wat denk jij hiervan? Laat het me weten, en geef een duimpje omhoogEn als de mensen in het dorp later over haar spraken over die sterke meid die alles op haar schouders nam knikten ze en zeiden ze: Zo eentje heb je niet zomaar meer. Die heeft het nooit makkelijk gehad, maar kijk wat ze ervoor terugkreeg: een warm huis, kinderen die lachten in de tuin, en een man die misschien langzaam maar zeker leerde wat thuis zijn betekent.
Op lange zomeravonden zat Frederieke op het bankje voor haar huis, met Hendrika die bloemetjes vlocht in haar haar en Sebastiaan aan haar voeten met zijn zandautos. Joost kwam thuis uit zijn werk, gaf haar een kneepje in haar hand. En als tante Marijke langskwam, bracht ze steevast zelfgemaakte jam en haar oude wijsheden mee maar nu zei ze niets meer over kiezen of niet kiezen, alleen nog dat ze trots was.
Soms dacht Frederieke terug aan de eerste jaren, aan het modderpad, aan het dorp dat altijd kijkt en praat. Dan sloot ze haar ogen even en voelde hoe haar leven zich om haar heen had gevouwen als een warme deken. Niet perfect, nooit makkelijk maar aan het einde van de dag, als de zon zakt en er uit het huis gelach klinkt, weet ze: dit is genoeg, meer dan genoeg.
En misschien, heel soms, als er een nieuwe jonge meid verliefd de dorpsstraat af fietst, kijkt Frederieke even op en lacht zachtjes. Want hoe het ook loopt, elk hart mag hopen op een wonder en soms krijg je dat wonder gewoon, midden tussen aardappelveld en erf, zonder dat je het verwacht.
