Nathalie kwam om acht uur s avonds thuis na een lange werkdag. Ze nam een diepe teug lucht, zwaaide de voordeur open en werd meteen begroet door het gejank van haar kleindochter.
Met een zucht sjokte ze door de gang richting woonkamer, waar haar dochter en schoonzoon voor de tv hingen nota bene in haar woonkamer dus, met hun voeten op tafel. De hele woning leek wel ontploft.
Overal speelgoed: op de bank, het tapijt, de vensterbank. Op tafel lagen snoeppapiertjes, kippenbotjes van de afhaal-Kip, lege flessen Rivella en her en der wat appelschillen.
Vies wasgoed hing nonchalant over de stoelleuning, op de eetkamerstoel lag een half opgevouwen, gebruikte luier.
De lucht in huis was creatief, maar niet bepaald uitnodigend. Het was zon geur waarvan je denkt: Hier woon ik, hè? En als kers op de taart: een bedompte warmte alsof de CV op Aruba-stand stond. Nathalie voelde de wanhoop in haar tenen.
Haar één jaar oude kleindochter, Lotte, zag haar oma en kwam met een kreet van blijdschap aanrennen en nestelde zich in haar armen.
Nathalie zette gauw het raam open zodat de lucht eindelijk weer een beetje onder het plafond kon ademen, en wandelde richting de keuken, klaar voor het volgende hoofdstuk.
Wat ze daar aantrof was niet om vrolijk van te worden. De vaat vulde de spoelbak tot aan het plafond, overal broodkorsten en geplasde thee zelfs onder de tafel lagen scherven.
Wie, in hemelsnaam, had haar favoriete Delfts blauwe kopje gesloopt? Die had ze nog van haar man gekregen! Op het fornuis stond een pan met zwartgeblakerde gehaktballen die misten nog net een alarmbel. In de koelkast was het aanbod zo gering, dat je je afvroeg of de muis in staking was gegaan.
In de keuken kwam haar dochter Janne met een flinke vaart binnen, gaf haar moeder een kus en riep:
Hé mam! Nu je thuis bent, gaan Kees en ik ervandoor. Ik ga even mijn spullen pakken, en Lotte heeft een uur geleden gegeten hoor.
Wacht even, Janne Waar denken jullie naartoe te gaan? vroeg Nathalie verbaasd.
Eh, uit eten natuurlijk! Eerst lekker naar de film en dan naar het café. O ja, mam, kun je ons wat geld meegeven? Onze pinpassen durven niet door tot het weekend.
Vanaf de bank riep schoonzoon Kees haar toe:
Nathalie, zou jij morgen groene erwtensoep willen maken? Ik zag bij Koken met Koos hoe iemand dat naar binnen werkte, kreeg er echt zin in! En misschien een voorjaars-salade, met vitamines en zo? Heb je trouwens koffie gehaald? Ik functioneer niet zonder mn bakkie!
En ik dan? zei Nathalie vertwijfeld, terwijl ze naar Janne keek. Ik heb de hele dag gewerkt, geen tijd gehad voor een lunch ik ben kapot en snak naar een beetje rust. Waarom nemen jullie Lotte niet gewoon mee?
Mama, dat kun je echt niet maken! Ouders moeten minstens af en toe kunnen bijkomen zonder hun kind, zeggen ze. Kees en ik zitten echt even in een dipje de relatietherapeuten hebben het over quality time.
Je hebt Lotte de hele dag niet gezien, en zij jou ook niet. Dus, super moment om gezellig samen iets te doen. We zijn zo weer terug, echt mam. Jij bent de allerliefste!
Voor Nathalie kon protesteren was Janne alweer verdwenen. Een paar minuten later stapte het stel de deur uit. Opeens had Nathalie de zorg voor Lotte, de vaat én haar eigen gevoel van totaal onvermogen allemaal in haar eentje.
Ze voelde zich misbruikt als gratis werkster, geldboom en koffieautomaat. In huis was geen spoor van de vroegere rust alleen de doffe koppijn die vanzelf kwam als je drie oorlogen tegelijk moest bedwingen.
Lotte had uiteraard heel andere plannen met haar oma dan even rustig bijtrekken. Bovendien moest Nathalie zelf nog eten, want ze had de hele dag niets binnengekregen. De boel moest nog worden opgeruimd, en afwas gedaan Ze was zo moe dat ze het liefst onder tafel was gekropen met een theedoek over haar hoofd.
Terwijl Nathalie er even helemaal doorheen zat, ging de bel. Haar vriendin Irene stond op de stoep nét nu, zonder iets te laten weten van tevoren.
Nathalie voelde zich betrapt en keek ongemakkelijk naar de chaos in huis. Maar ja, je kunt niet doen alsof je niet thuis bent als je kleindochter op de achtergrond arias opvoert.
Met een gemaakte glimlach heette ze Irene welkom en sleepte haar naar de keuken. Irene wist allang hoe Janne en Kees het leven van haar vriendin chaotisch maakten.
Al jaren zei Irene: trap ze eruit! Maar Nathalie kon dat niet. Janne bleef haar enige kind, en bovendien was ze net moeder geworden wie trapte nu zijn dochter met baby de straat op?
Irene zei niets, haalde gewoon eieren en crème fraîche uit de koelkast, sopte de pan, en begon een omelet te bakken zonder vragen, zonder oordelen.
Terwijl Irene met de spatel zwaaide, viel Lotte in slaap op Nathalies schoot. Ze droeg haar voorzichtig naar het bed van haar ouders natuurlijk en kwam terug naar de keuken, waar de omelet inmiddels klaar was.
Irene keek haar doordringend aan en zei: Hier, ga zitten en eet. Je lijkt wel een geest, zo dun ben je geworden. Denk ook eens aan jezelf. Je dochter en schoonzoon zijn net bloedzuigers; daar moet je echt iets aan doen, Nat.
Maar hoe dan? snikte Nathalie. Ze hebben een kind! Ze hebben nergens om naartoe te gaan!
Irene: Ze maken van jouw huis hun gratis all-inclusive. Waarom iets oplossen, geld uitgeven aan boodschappen, luiers of stroom, als ze gratis bij jou kunnen bivakkeren?
Ze profiteren van jouw goedheid, maar nu is het tijd om de bezem door de luiheid te halen. Praat met Janne, anders doe ik het.
Nathalie wist dat Irene gelijk had. Ze móést haar grenzen aangeven. Ze beloofde met Janne te praten zodra ze terug kwam. Irene hielp haar de keuken weer toonbaar maken, schonk een kalmerend kopje thee in en kneedde haar schouders los.
Toen Janne en Kees om elf uur binnen kwamen op zn Brabants nog net niet de vogeltjes horen fluiten zaten Nathalie en Irene afwachtend in de woonkamer.
Goedenavond, tante Irene, mopperde Janne, die haar moeders vriendin nooit had gemogen.
Irene beet haar tong af, maar niet van genoegen. Zo, avondje gehad? En zo vroeg alweer terug? Jullie hadden toch makkelijk de nachttrein nog kunnen pakken?
Janne probeerde erlangs te glippen. Mam, wij gaan naar bed. Maar Nathalie hield haar staande:
Nee, Janne, roep Kees er even bij. We moeten praten.
Kees kwam eraan. Is er iets? vroeg hij met die toon alsof hij de huur had opgezegd.
Er is zeker iets, zei Nathalie. Jullie moeten op zoek naar een huurwoning. Jullie krijgen één week. Daarna wil ik mijn huis weer terug.
Maar mam! Waar moeten we dan heen? protesteerde Janne. We hebben geen spaargeld, ik zit in het ouderschapsverlof!
Dat is dan spijtig, reageerde Nathalie. Jullie zijn volwassen. Julllie kunnen een gezin maken, dan kunnen jullie ook voor eigen verantwoordelijkheid zorgen. Wat als ik morgen door de tram word geschept? Je moet het leven aankunnen zónder dat mama je puinhoop opruimt.
Janne werd boos: Hoe kan je! Wat ben jij voor moeder? Je zet je kind met baby op straat! Jij bent een kille stiefmoeder!
Irene sprong ertussen. Jij gaat nu stil zijn tegen je moeder. Je zet geen keel op tegen Nathalie. En nu verdwijnen jullie naar je kamer, nadenken over wat ze gezegd heeft. Ik duld hier geen onbeleefdheid.
Kees begon te razen. U bemoeit zich overal mee! Let op uw eigen zaakjes, tante!
Het dreigde volledig te escaleren, maar de baby huilde Goddank.
Janne en Kees dropen af naar hun kamer. Irene kneep Nathalie in de hand. Opluchting.
Een week later verhuisden Janne en Kees, boos, beledigd, en volgens hen zwaar onrechtvaardig behandeld. Nathalie was ineens de boeman. Alles wat ze ooit had gedaan, was vergeten nu was ze de kille moeder.
Toch wist ze dat ze het juiste had gedaan. Zelfs eigen kinderen moet je soms een pothoek geven, anders vallen ze harder dan je lief is.
Misschien, hoopte Nathalie, zouden ze later begrijpen dat ze het deed uit liefde. Of in elk geval uit Hollandse nuchterheid: soms is thuis gewoon écht vol.
