Ik werd verliefd op mijn zeventigste. Mijn kinderen zeiden dat het beschamend was.
Op je zeventigste denk je dat je elk facet van het leven wel hebt geproefd. Het koffiezetapparaat pruttelt s ochtends, je vaste stoel naast het raam, boeken die je al drie keer hebt gelezen maar toch weer oppakt omdat je geheugen niet meer is wat het was. Dan is er de stilte, die blijft hangen na een huwelijk van veertig jaar als er ineens niemand meer naast je zit.
Die stilte kende ik drie lange jaren. Drie jaar met een lege keuken, avonden aan tafel voor één, en gesprekken met de kat alsof dat een sessie bij de psycholoog was. Overigens, een waardeloze psycholoog: ze geeft nooit antwoord en valt steevast in slaap op het spannendste moment.
Juist op het moment dat het leven zoals altijd ongevoelig voor timing of tact mij op mijn zeventigste een man bezorgde, was ik totaal niet voorbereid. Echt niet.
Het gebeurde op de boekenmarkt, op het Spui in Amsterdam. Het regende natuurlijk, want op dinsdag regent het altijd. Ik droeg een verschrikkelijke regenjas die beige, je weet wel, die eruitziet alsof hij uit een rek met toneelkostuums voor ouderen komt. Dat was ook zo. Het leek me een goed idee op dat moment.
Hij stond bij een kraam met tweedehands boeken, een bril balancerend op het puntje van zijn neus, open boek in de hand maar duidelijk verzonken in gedachten. Alsof hij probeerde uit te rekenen hoe oud het universum was. Of wat hij die avond zou eten. Bij mannen weet je dat nooit.
Ik kon het niet laten, liep op hem af en zei:
Zeg, praat dat boek tegen jou, of jij tegen het boek?
Hij schrok zo erg dat zijn bril bijna in de gracht viel. Met één hand greep hij hem vast, met de andere lachte hij. Hij keek me aan alsof ik het grappigste was wat hij in twintig jaar had gezien. Misschien was dat zelfs waar. Twintig jaar zonder lachen is niet niks.
Het boek praat tegen mij, zei hij. Maar ik luister niet.
Op dat exacte moment voelde ik het. Niet in mijn hart dat hield ik al een tijd op halve kracht maar in mijn buik. Een chaos, alsof iemand een gehaktbal aan het maken was zonder mijn toestemming.
Ik stelde voor koffie te drinken. Daar zei hij ja op. Geen idee hoe we in veertig seconden van praat over een boek naar gaan we koffie drinken gingen, maar zo is het leven als je niets meer te verliezen hebt.
De koffie duurde drie uur.
In die drie uur hoorde ik dat hij Gerrit heette, weduwnaar was, twee zonen had die met hem omgingen als met een oude broodrooster waar ze geen plek voor konden vinden, en dat hij in zn hele leven nooit iets had leren koken behalve roerei.
Roerei? vroeg ik. Met wat dan?
Met wat er in huis is.
Gerrit, dat is geen koken. Dat is overleven.
Hij lachte zo hard dat zijn koffie bijna over de rand klotste. Ik dacht: deze man is een puinhoop, maar wel een leuke puinhoop. En op je zeventigste is dat veel waard.
We spraken elkaar nog drie keer voordat ik het mijn kinderen vertelde. Niet uit schaamte uit voorbereiding. Zoals je je koffers inpakt voor een lastige reis. Ik moest mijn woorden en die blik jullie krijgen mij niet van mijn stuk alvast paraat hebben.
Zondag was het zo ver. We zaten met zn drieën aan tafel. Mijn oudste maakte zijn ovenschotel met haast religieuze toewijding. Het eten was goed. De wijn matig, maar ik dronk hem toch op. Net toen het hoofdgerecht klaar was en voordat het toetje kwam, zei ik:
Overigens ik ben met iemand aan het daten.
De stilte die volgde was knisperend. Je kon hem snijden.
Mijn dochter reageerde als eerste. Opende haar mond. Sloot haar mond. Opende hem weer.
Mam, zei ze op de toon waarmee ze vroeger zei dat ik niet met lucifers mocht spelen, je maakt een grap.
Waarom zou het geen waarheid zijn?
Omdat het gênant is, zei mijn zoon terwijl hij in zijn bord staarde. De mensen praten
Toen ging ik rechtop zitten.
Wie dan, jongen? vroeg ik rustig. Ik heb vandaag met Truus van de bakker gepraat, met de buurvrouw én met de hond uit het park. Geen van hen was geschokt. De hond leek zelfs blij voor me.
Weer die stilte, iets korter.
En trouwens, zei ik terwijl ik trots wat meer wijn inschonk, als jullie het nog één keer gênant noemen, nodig ik hem hier elke zondag uit. Met zn roerei.
Mijn zoon verslikte zich bijna in zijn Spa Blauw.
Mijn dochter bedekte haar gezicht met haar handen.
En ik, met de waardigheid die een zeventigjarige vrouw in een beige regenjas kan opbrengen, glimlachte en belde diezelfde avond nog met Gerrit.
Gerrit, vroeg ik, kun je behalve roerei nog íéts anders koken?
Wat denk je dat hij antwoordde?
