Ik heb mijn dienstjaren als moeder er echt wel op zitten — Jullie zouden hem ook nog in de opvang kunnen dumpen, net als een katje. Waarom niet? Betalen en klaar, geniet van je vrijheid, — sneerde mevrouw Van Dijk met venijnige spot. Maria klemde haar lippen op elkaar en rukte boos aan de rits van de koffer. Tevergeefs — weer vast. Net zo’n plaat die haar schoonmoeder altijd opzette als ze weer met vakantie wilden… — Mam, hou nou op, — probeerde André, Maria’s man, zijn moeder te sussen. — Tijn gaat ook lekker op vakantie, gewoon bij mijn schoonouders op de boerderij. Lekker buiten spelen, een moestuin, elke dag verse melk en een opblaasbadje. Heerlijk, toch, op zijn leeftijd? — Dat noem jij vakantie? Dat is gewoon ballingschap! — riep mevrouw Van Dijk verontwaardigd uit. — Het kind is pas drie, dit is de tijd dat hij zijn ouders nodig heeft! Maar nee, papa en mama moeten zo nodig naar Amsterdam, hele dagen door musea slenteren! En het kind dan? Heeft die geen recht op cultuur? Maria kreeg de rits eindelijk dicht, richtte zich op en wierp haar schoonmoeder een donderende blik toe. — Op deze leeftijd heeft hij vooral behoefte aan regelmaat, een middagdutje en een potje in de buurt, — antwoordde Maria koeltjes. — Niet aan negen uur vliegen met overstap, jetlag, en dag in dag uit door de stad sjouwen. Mevrouw Van Dijk, wanneer hebt u voor het laatst gewoon een rondje door het park gelopen met uw kleinzoon? — Ik heb het allemaal al meegemaakt! — riep de schoonmoeder trots met opgeheven hoofd. — Ik nam mijn zoon overal mee naartoe. Hem is niks overkomen! Jullie willen alleen maar zelf gemak. Je moet niet alleen aan jezelf denken. — Ja, precies! — viel Maria fel uit. — Juist aan anderen denken! Zoals aan die mensen die straks met ons in het vliegtuig zitten en mogen luisteren naar urenlang gegil van je kleinzoon. Of aan de mensen in het museum die de gids willen horen en niet: ‘ik ben moe, ik heb dorst, plassen, mijn beentjes doen pijn, wanneer gaan we naar huis?’ Vakantie met een peuter is geen vakantie, mevrouw Van Dijk. Het is een marteling — voor iedereen, ook voor Tijn. De schoonmoeder draaide zich boos weg. — Jullie zijn gewoon klaar met dat ouderschap, hè? Snel die jongen lozen, geef maar gewoon toe dat je hem niet meer nodig hebt… Als je wilt, kun je je altijd aan het kind aanpassen. Maria sloot haar ogen en telde tot honderd om rustig te blijven. Als mevrouw Van Dijk wist wat ze tijdens de vorige vakantie hadden meegemaakt, zou ze misschien haar conclusies trekken. Maar dat weet ze niet — ze bemoeit zich immers amper met de opvoeding van haar kleinzoon. Maria herinnert zich alles nog haarscherp. Na die reis trok haar linkeroog nog wekenlang. …Vorige zomer besloten ze — naïef als ze waren — met vrienden naar hun huisje te gaan. Slechts honderd kilometer verderop. De vrienden hadden ook een dochter, met een speelplaats in de tuin en een grote boomgaard. Klinkt veelbelovend, dacht Maria. Maar vanaf het eerste moment liep alles in de soep. De auto startte niet. De vrienden zaten al te wachten, vlees op de barbecue… Snel nog treinkaartjes gezocht. En het weer werkte ook niet mee. Het werd snikheet, wel 35 graden. Geen airco, ramen open maar nul verkoeling, het zat afgeladen vol. Drukkend. Tijn hield het precies tien minuten vol. Daarna kwam het gezeur: te warm, te saai. Toen moest hij uit de coupé rennen. — Laat me los! — gilde hij, terwijl André hem stevig vasthield. — Ik wil dáárheen! — Tijn, lieverd, dat kan niet. Daar zitten allemaal mensen, — siste André, rood van de spanning en schaamte. — Ik wil niet zitten! A-a-a! Tijn schreeuwde de longen uit zijn lijf, luider dan het lawaai van de trein zelf. Eerst keken de reizigers nog begripvol, daarna geërgerd, na een halfuur met pure haat in hun ogen. Een vrouw in een witte blouse vond er wat van en kreeg, samen met Maria en André, een pakje sap naar zich toe geslingerd. Het drama was compleet. De vrouw tierde, Tijn brulde omdat hij geen sap meer had, Maria verontschuldigde zich huilend en bood geld aan, André stond op ontploffen. Anderhalf uur pure hel. Toen ze op het perron stonden, waren ze al kapot. Tijn wilde na al die stress niet slapen, jengelde tot de avond en dreigde de barbecue om te gooien. De terugweg? Net zo’n drama. En dat alles voor een reisje van anderhalf uur. En mevrouw Van Dijk denkt een week met een peuter op excursie te kunnen? Nooit. Dat is voor niemand leuk, voor niemand gezond. — Jullie voeden hem gewoon niet op! — viel de schoonmoeder altijd in als Maria argumenten aandroeg. Mevrouw Van Dijk was een opvoeder in theorie. Ze kwam eens per twee weken, bracht bananen of chocola (waar Tijn allergisch voor is, wat ze al honderd keer hadden gezegd), knuffelde twintig minuten en maakte een foto voor Facebook. — Maar mevrouw Van Dijk, wat maakt het voor u uit wie er op Tijn past? — vroeg Maria eens midden in zo’n discussie. — Het is niet alsof hij bij u blijft. — Ik ben daar niet voor! Daar zijn z’n ouders voor. Alleen als het móet, als er ziekenhuis of werk is. Maar niet zomaar, omdat je kind je in de weg zit. Al dat onbegrip vrat aan de relatie. Haar schoonmoeder was rotsvast overtuigd van haar gelijk en weigerde te luisteren. Het leven is de beste leermeester. Vier jaar gingen voorbij, Tijn werd zeven. Nu kon hij zich al goed uitdrukken: school, hobby’s… In het leven van mevrouw Van Dijk veranderde er ook veel: ze werd weduwe. De televisie stond minder hard, haar man bromde niet meer door het huis, het was stil. Uit eenzaamheid, of misschien om haar waarde te bewijzen — vooral aan haar schoonfamilie — besloot ze tot een gewaagd plan. — Breng die jongen maar hier, — zei ze ferm. — Hij is nu groot genoeg, we vinden elkaar vast leuk. — Weet u het zeker? — zei Maria voorzichtig. — Tijn is ontzettend actief, hij heeft aandacht nodig. Of op z’n minst een iPad. — Zeg, leer mij het moederschap niet! — snoof mevrouw Van Dijk. — Ik heb zelf een zoon grootgebracht! Denk je dat ik een kleinkind niet aankan? Boeken lezen, spelletjes doen, die computers van jullie zijn nergens voor nodig. Breng hem maar! Met knikkende knieën, maar stiekem met hoop op wat rust, brachten ze Tijn. Voor twee volle weken. Zelf vertrokken Maria en André naar een vakantiepark. Slechts voor een weekend, Maria voelde op haar klompen aan: veel langer gaat dit niet goed. En Maria kreeg gelijk. Oma zag het voor zich: een keurige kleinzoon, keurig luisterend, samen op de bank boekjes lezend, zij met haar breiwerkje. Na de lunch een wandeling, gezellig praten. Die droom was na een half uur verdwenen. — Oma, ik verveel me! — zei Tijn. — Heb je een tablet? — Nee joh, waar moet ik dat voor hebben? — Dan gaan we zombi-apocalyps spelen. Jij bent de zombie! — Wat voor apocalyps? Tijn, ga kleuren. Kijk, nieuwe kleurplaat. — Nee, dat is saai! — Tijn begon rondjes te rennen door de kamer. — Kom nou spelen! Omaaaa! Kijk wat ik doe! Kijk! Kijk! Je kijkt niet… Hij bleef geen seconde stilzitten. Hij deed vliegtuig na, rinkelde met pannen, probeerde haar in allerlei absurde spelletjes te betrekken. Verhalen van Annie M.G. Schmidt? Boeit niet. Constructieblokjes? Te kinderachtig. Hij wilde een publiek, een speelkameraad én een persoonlijke entertainer tegelijkertijd. Om de drie minuten: “Oma, waarom…?”, “Oma, zullen we…?”, “Oma, kijk!” Oma Van Dijk, gewend aan rust, voelde zich om 12 uur al gesloopt. En dat was nog maar het begin. De hel begon bij de lunch. Met trots had ze soep getrokken, speciaal voor haar kleinzoon. Tijn keek eens in de kom en trok een vies gezicht. — Ik lust dit niet. — Hoezo niet? — Er zit ui in. Die is vies gekookt, dat lust ik niet. — Wat zeg je nou?! Ui is juist gezond! Eten! — Nee, ik wil pasta. Met kaas. En een worstje, maar dan in inktvisjes gesneden. Oma keek onthutst. Dit was niet haar stijl. — Dit is hier geen restaurant! — riep ze terug. Tijn haalde z’n schouders op en bouwde een hut van kussens en stoelen. ’s Avonds had mevrouw Van Dijk een bloeddruk als een achtbaan. Liggen lukte niet, dan sprong Tijn op haar buik en riep: “Opstaan! Vijand komt!”. Televisie kijken kon ook niet — Tijn wilde kinder-tv vanwege de verveling. En bij kinder-tv werd hij alleen maar drukker. Maria en André hadden het paradijs: op het terras, bij de barbecue, onder het avondzonnetje. — Jeetje, wat een stilte… — zei Maria gelukzalig. — Misschien overdreven we wel wat met je moeder? Precies toen ging de telefoon. — Mam? — Komen jullie direct naar huis! — klonk het door de telefoon bij mevrouw Van Dijk. — Haal hem op! Meteen! — Mam, wat is er? — Het is hier een nachtmerrie! Jullie zoon is niet te doen! Hij heeft de boel gesloopt, eet alleen wat híj lekker vindt, zit óp me te springen… Mijn hart begeeft het! Als jullie niet binnen een uur komen bel ik de huisartsenpost én de politie, ze mogen hem allebei meenemen! Ik kan niet meer! Ik wacht! Toet, toet. Maria zette haar glas zonder een woord neer. Wijn halfvol, vlees nog rauw. — Pak je spullen, — zei André donker. — Onze vakantie is voorbij. Ze reden in stilte. Het deed pijn: zijn moeder drong er zélf op aan, en nu dit. Zodra ze op de bel drukten, zwaaide de deur open. Mevrouw Van Dijk, lijkbleek, rook naar kalmeringsdruppels. Ze zag eruit alsof ze de Vietnamoorlog had doorstaan. Tijn huppelde vrolijk de gang op. — Dank u, Heer, — slaakte de schoonmoeder een zucht en duwde haar kleinzoon zowat naar buiten. — Neem hem mee. Vraag het nooit meer. Wat hebben jullie opgevoed? Dat is geen kind, dat is een monster! Ui dit, dat is saai, springen, arme oma aanvallen! — Hij is gewoon een kind, mam, — zei André kort. — Een levendig, gezond kind. Je was gewaarschuwd. Je wilde toch zo graag bewijzen dat je het aan kon? — Ik dacht dat hij normaal was! Hij moet naar de dokter! — riep ze, greep naar haar hart. — Ga, ga. Laat me bijkomen, anders krijg ik de pijp aan Maarten. In de auto vroeg Tijn: — Mam, wanneer gaan we weer naar opa Jan en oma Lien? — Binnenkort, jongen. Zeker weten. — Fijn, — mompelde hij slaperig. — Want oma Greet is raar. Die schreeuwt steeds en kan niet spelen. Haar eten is ook vies. Vanaf die dag begon mevrouw Van Dijk nooit meer over vakanties met haar kleinzoon. Bij vertrek wenste ze alleen nog een fijne reis. Tijn bracht zijn vakanties voortaan bij Maria’s ouders door: wormen zoeken met opa, oorlogje spelen, soep eten zonder ui — want oma Lien wist heus wel wat hij wel en niet lustte. De relatie met haar schoonmoeder werd niet beter, maar Maria vond het prima zo. Niemand die haar meer de les las. En mevrouw Van Dijk bleef achter met haar gelijk — en ongelezen encyclopedieën waar niemand wat aan had…

Ik heb mijn portie er wel op zitten

Waarom breng je hem niet gewoon naar een opvangadres, zoals een katje? Echt hoor, je betaalt wat, en klaar, hup, vrijheid blijheid geniet van je vrije tijd, zei Greetje van Dijk bits, druipend van sarcasme.

Marloes kneep haar lippen op elkaar, greep nijdig aan de rits van haar koffer, en trok eraan. Tevergeefs. Die zat vast Precies zoals altijd wanneer haar schoonmoeder hetzelfde riedeltje afstak, zodra zij en Wouter plannen maakten om op vakantie te gaan.

Mam, doe nou kalm, probeerde Wouter, Marloes man, zijn moeder te temperen. Stijn gaat echt óók vakantie vieren, gewoon lekker bij oma en opa in de Achterhoek. Hij logeert niet bij vreemde mensen, maar bij mijn ouders. Lekker buiten spelen, wat groenten plukken, zwembadje op het erf, elke dag verse melk van de boer. Een paradijsje op zijn leeftijd.
Dat is geen vakantie, dat is ballingschap! Greetje gooide haar armen omhoog. Dat kind is drie, hij heeft nu zijn ouders zo hard nodig! En wat doen jullie? Naar Amsterdam, musea afstruinen! Want een museumbezoek is blijkbaar niet goed voor zijn ontwikkeling, culturele vorming niet nodig zeker?

Eindelijk kreeg Marloes de rits dicht, stond rechtop en keek haar schoonmoeder strak aan.

Dat komt nu wel, zei Marloes koel. Voor nu heeft hij vooral behoefte aan regelmaat, een middagdutje en een wc binnen handbereik. Geen vlucht van drie uur, tijdsverschil en hele dagen slenteren door een stad. Wanneer bent u eigenlijk voor het laatst met Stijn in het park geweest, Greetje?
Ik heb mijn tijd met mijn zoon wel gehad! snoefde Greetje. Ging altijd overal met hem naartoe. Ging prima, hoor. Jullie denken alleen aan jezelf, aan wat makkelijk is. Je moet ook eens aan anderen denken.
Precies! zei Marloes bijna schreeuwend. Aan anderen! Aan iedereen in dat vliegtuig die straks naar zijn gehuil mag luisteren, of aan de mensen in het museum die een gids willen volgen, niet Ik ben moe, dorst, moet plassen, mijn beentjes doen pijn. Op vakantie met een driejarige dat is geen vakantie, Greetje. Dat is een marteling. Ook voor Stijn.

Schoonmoeder klemde haar lippen samen en keek weg.

Ik hoor het al. Jullie zijn wel klaar met het ouderschap. Je wilt hem gewoon dumpen. Zeg dat dan gewoon. Je kunt altijd kiezen om je kind overal mee naartoe te nemen.

Marloes sloot haar ogen en telde tot honderd, anders zou ze ontploffen. Als Greetje wist wat ze allemaal hadden doorstaan tijdens hun laatste vakantie, hield ze haar mond wel. Maar daar had ze geen idee van ze deed immers nauwelijks wat met haar kleinzoon.

Marloes herinnerde het zich nog all te goed. Ze had na die trip maandlang een trillend linkeroog.

Het was vorige zomer. Natuurlijk dachten ze: prima plan, lekker een weekendje naar vrienden in Friesland. Vrienden met een dochtertje, een speeltuintje voor de deur, een grote boomgaard erbij. Dat klonk als een droom, toch?
Nou, het liep vanaf moment één mis.

De auto startte niet. Terwijl de barbecue al klaarstond bij de vrienden. Dus, last minute op zoek naar treinkaartjes.

Het weer werkte ook niet mee 35 graden. De airco in de coupé deed het niet, ramen open, maar dat hielp natuurlijk geen moer. Propvol, puffend, te heet om adem te halen.
Stijn hield het tien minuten vol. Daarna begon hij flink te klagen. Toen over de hitte, de verveling. Even later wilde hij rondrennen door de coupé.

Laat me los! schreeuwde hij, zich als een paling wringend in Wouters armen. Ik wil dáárheen!
Stijn, schatje, dat kan niet. Daar zitten mensen, siste Wouter, rood van schaamte.
Ik wil niet zitten! A-a-a!

En hij schreeuwde zó hard, dat zelfs het geluid van de treinwielen erbij verbleekte.
Mensen keken eerst nog begripvol om, daarna geïrriteerd, en na een halfuur ronduit vijandig. Een dame in een witte blouse maakte een opmerking, en Stijn sloeg in zijn verontwaardiging wild met zijn pakje sap in het rond. Dat pakje trof niet alleen Wouter en Marloes, maar ook die dame.

Het werd een drama. Die vrouw schold minstens zo luid als Stijn. Marloes bood snikkend haar excuses aan en probeerde haar euros als goedmaking in de hand te drukken. Stijn huilde als een baby, want hij had geen sap meer. Wouter stond op het punt van exploderen.

Anderhalf uur pure hel.

Toen ze eindelijk het perron bereikten, waren ze kapot. Stijn weigerde te slapen van overprikkeling, was stronteigenwijs, wilde niet eten, gooide bijna de barbecue omver. De terugreis was nét zo erg.
En dat voor anderhalf uurtje reizen. Maar Greetje vindt dat je wekenlang een peuter moet meeslepen langs stadstoeren? Geen haar op hun hoofd.

Jullie voeden hem ook helemaal niet op! zei Greetje altijd als Marloes met argumenten kwam.

Maar Greetje was een typische theoretische oppas. Ze kwam eens in de veertien dagen even langs met een tros bananen of een reep chocola (waar Stijn allergisch voor was, al duizend keer verteld), kwebbelde twintig minuten met hem en was weer weg. Hooguit een keer een leuke foto voor Facebook.

Maar Greetje, waarom maak je je druk wie er op Stijn past? vroeg Marloes eens tijdens weer zon discussie. Jij past immers nooit op.
Nou, dat hoeft ook niet! Hij heeft ouders, die moeten voor hem zorgen. Als het dringend was ziekenhuis, werk dan zou ik wel helpen. Maar geen gezeur over logeerpartijtjes, ik ben geen kattenopvang.

Je kon het allemaal wel verdragen, maar het knaagde soms flink. Greetje was namelijk heilig overtuigd van haar gelijk en wilde nooit luisteren naar hun kant van het verhaal.

Och ja, het leven is de beste leermeester.

Vier jaar gingen voorbij. Stijn werd zeven. Kon zich inmiddels prima uitdrukken, ging naar school, had hobbys

Bij Greetje liep het leven anders: haar man overleed. Opeens was haar appartement akelig stil, geen geruzie meer met Jan, geen tv-melodietjes. Of het nu daardoor kwam, of omdat ze haar schoonfamilie iets wilde bewijzen Greetje werd ineens opvallend royaal.

Laat Stijn maar bij mij logeren, kondigde ze aan. Hij is groot genoeg nu, we redden ons wel.
Weet je het zeker, Greetje? vroeg Marloes voorzichtig. Stijn is heel actief, hoor, best een handenbindertje. Of je moet een tablet voor hem hebben.
Doe niet zo betweterig! snoof Greetje. Ik heb Wouter grootgebracht, lukt met Stijn ook best! Samen lezen, ouderwets ganzenbord, we missen geen schermen. Kom maar op!

Marloes kneep haar vingers stiekem over elkaar. Noodlot, dacht ze. Dit gaat hem niet worden, maar vooruit.
Ze brachten hem weg voor twee weken. Marloes en Wouter zelf gingen naar een bungalowpark voor een weekendje. Want: Marloes had zon voorgevoel

Dat klopte feilloos.

Greetje zag het rooskleurig voor zich: een nette, keurig gekamde kleinzoon bladerend door een dierenencyclopedie, zijzelf sokken breiend daaromheen, af en toe wijs toepratend. Dan soep eten, daarna samen hand-in-hand wandelen.
Die droom spatte na een halfuur uiteen.

Oma, ik verveel me! zei Stijn. Heb jij een iPad?
Nee, die heb ik niet.
Laten we dan zombies spelen! Jij bent de zombie en ik de held!
Wat voor zombies? snapte Greetje er niks van. Stijn, ga lekker kleuren, hier, een nieuwe kleurplaat gekocht voor je.
Dat is voor kleuters, ik wil iets anders! riep Stijn, al rennend door de kamer. Kom op, oma! Kom meegespelen! Kijk dan wat ik kan! Kijk! Kijk dan!
Hij zat geen seconde stil: speelde vliegtuig, rammelde met pannendeksels, probeerde oma in allemaal rare spellen te trekken. Geen interesse in Tolstoj of een oude doos Lego. Hij wilde een publiek, een speelkameraad en een persoonlijke entertainer. Elke drie minuten klonk het: Oma, waarom is, Oma, gaan we, Oma kijk nou!

Greetje, gewend aan rust en orde, was rond lunchtijd al gesloopt alsof ze een vracht goederenwagon had uitgeladen.

Maar toen kwam het echte gedoe. s Middags zette ze met trots de soep (met rund) op tafel. Zoiets maakte ze normaal nooit, maar voor Stijn
Hij keek in zn kom of daar afval in dreef: gezicht als een oorwurm.

Dit lust ik niet.
Hoezo niet dan?
Er zit ui in. Gekookte. Bah.
Wat praat je! Ui is gezond! Eten, niet zo zeuren!
Ik hoef niet!
Wat wil je dan wel?
Pasta. Met kaas. En een worstje. En wil je die worst dan wel in octopusvorm snijden?

Greetje keek hem ongelovig aan. Dat kon ze niet.

Ik ben geen restaurant! was haar antwoord.

Stijn haalde zijn schouders op en ging een fort bouwen van stoelen, lampen en kussens.

Tegen de avond had Greetje een bloeddruk als een achtbaan: pieken en dalen. Proberen te liggen hielp niet: Stijn kwam dan op haar springen (Wakker worden, vijand komt!). Het journaal kijken was onmogelijk; Stijn wilde iets leuks zien en dat betekende heus niet rustig op de bank een tekenfilm kijken. Nee, dan begon het huis helemaal te trillen.

Voor Marloes en Wouter verliep de avond heerlijk. Ze zaten op de veranda met een wijntje, turend naar de ondergaande zon, luisterend naar het knisperen van de barbecue.

Wat een rust zuchtte Marloes, ogen dicht. Ik kan het amper geloven. Misschien zeuren we soms wel te veel over jouw moeder.

Op dat moment ging Wouters telefoon.

Ja, mam?
Jullie komen nu meteen! schreeuwde Greetje aan de andere kant. Haal m op, direct!
Mam, wat is er aan de hand?
Ramp! Jullie zoon sloopt de halve flat! Vreet niks! Springt op me als een wilde pony! Mijn hart begeeft het, als jullie over een uur niet komen, bel ik de ambulance én de politie, dan mogen ze mij en hem ophalen! Ik trek het niet meer! Kom nú!

Tuut tuut tuut.

Marloes zette haar glas terug, wijn was niet op, barbecue bleef ongebruikt liggen.

Nou, pak je spullen maar, zei Wouter somber. Einde vakantie

Ze reden zwijgend terug. Marloes kon wel huilen: dit was allemaal het idee van Greetje, en nu doet ze weer zo.

Nog voor ze goed en wel aangekomen waren, ging de deur al open. Greetje stond lijkbleek klaar, ze rook naar kamillethee en stress. Haar blik zei: Ik heb Vietnam overleefd, maar ik wil nooit meer.

Stijn daarentegen rende lachend de gang op naar zijn ouders.

Gelukkig, neem m maar mee, zuchtte Greetje en duwde haar kleinzoon praktisch de hal uit. En vraag me nóóit meer. Wat hebben jullie voor kind opgevoed? Alles is stom, hij eet niks, alleen maar springen en schreeuwen op die arme oma!
Hij is gewoon een kind, mam, zei Wouter droog, terwijl hij Stijn bij de hand pakte. Een gezond, levendig kind. We hebben je gewaarschuwd. Je zei zelf dat het wel zou lukken.
Ik dacht dat het een gewoon kind was! Maar die van jullie Die moet naar de dokter! Greetje greep dramatisch naar haar hart. Ga weg. Ik wil rust. Straks legt mijn hart het af.

In de auto nam Stijn, half slapend, het woord:

Mama, gaan we binnenkort weer bij opa Willem en oma Ans logeren?
Zeker, lieverd. Gaan we gauw doen.
Gelukkig mompelde hij, al wegzakkend. Want oma Greetje die is raar. Ze schreeuwt alleen maar en spelen kan ze niet. En haar eten is vies.

Sindsdien begon Greetje nooit meer over logeerpartijtjes. Wanneer Marloes en Wouter op vakantie gingen, wenste ze vriendelijk veel plezier en succes.

En Stijn? Die bracht zijn vakanties lekker door bij Marloes ouders op de boerderij. Wormen zoeken met opa, spelen in het bos, omas soep zonder ui eten want oma Ans wist precies wat zijn favoriet was.

De relatie met schoonmoeder werd niet beter, maar Marloes vond het allemaal best. Niemand die haar nog op haar kop zat. Greetje had in elk geval haar gelijk, haar encyclopedieën maar niemand die erin bladerde.