Je stapt nooit twee keer in dezelfde rivier – Goedemorgen, mijn lieve schat! – zei Jan, alsof er niets aan de hand was, en gaf me een flinke kus op mijn wang. Ik trok me vol afschuw terug van de bierlucht die al dagen om mijn man hing. – Waar heb jij toch een hele week uitgehangen, zuipschuit? – probeerde ik zoals zo vaak verhaal te halen. – Was bij een vriend. Moest hem troosten. Zijn vrouw is ervandoor gegaan, – verzon Jan een excuus terwijl hij weer enigszins nuchter leek. – En ben je niet bang dat je eigen vrouw wegloopt terwijl je je drinkmaatjes zit te troosten? – reageerde ik meteen geprikkeld. – Daar ben ik niet bang voor. Mijn vrouw houdt van me, dat weet ik zeker. Kom nou, Els, geef je man iets te eten. Mijn vriend had alleen pruimen uit zijn tuin – probeerde Jan de vrede te bewaren. … Jan en ik zijn beide aan ons tweede huwelijk toe. Het was liefde op het eerste gezicht. Gekke, hartstochtelijke, onstuimige liefde. We waren allebei net over de dertig. Zijn eerste vrouw, die wel door leek te hebben dat ik Jan’s minnares was, kwam zelfs naar mijn werk en beschreef in geuren en kleuren hun vurige nacht: – Jan was vannacht helemaal in vorm. Hij kuste… Hij hield me stevig vast… Hij was zó vurig! Ik reageerde kalm: – Fijn voor jullie! Ga vooral zo door! Maar ik wist: Jan is van mij, en alleen van mij. Ik had met haar te doen. Ze baarde Jan twee zonen en hield zielsveel van hem. Toch ontnam ik hem haar, zonder dat ik het eigenlijk wilde. … Onze stormachtige affaire duurde drie jaar. Noch Jan, noch ik waren van plan ons gezin te verlaten. Maar het web werd steeds strakker, de zaak gleed langzaam weg. Uit deze kleverige situatie kwam ik niet los. Jan gaf me bossen bloemen, nam me mee naar cafés, restaurants. We konden uren hand in hand tegenover elkaar zitten, verzonken in elkaars ogen. We vielen uit elkaar en kwamen weer samen. We wisten dat onze gezinnen eronder leden. Maar wie stopt een lawine? …Mijn eerste man wenste me geluk in mijn nieuwe huwelijk, na heel wat verdriet door mijn misstappen. Ik begreep hem wel. Iedereen wil rust, een fijn thuis, liefde. Wie wil een vrouw die vreemdgaat? Hij probeerde me niet te veranderen en gaf me oprecht zijn zegen, zichzelf de schuld gevend: – Jammer dat ik je niet kon houden… Kort daarna vertelde onze dochter: – Papa trouwt met een andere vrouw. Ze zijn verliefd, geloof ik. De bruiloft komt eraan. Jullie gaan scheiden, mama. Jans vrouw, toen ze hoorde dat haar man weg ging, verscheurde zijn paspoort, alsof dat iets zou veranderen. Maar ik wist niet wat het belangrijkste was. Jan bleek een doorgewinterde alcoholist. Zijn moeder haalde me eens apart en fluisterde: – Els, als je echt van plan bent met mijn zoon te leven, geef hem dan nooit geld. Z’n sigaretten en OV geef je per dag, geen cent meer. Laat Jan niet bij het huishoudgeld. Voor je ’t weet, is alles op. Toen sloeg ik die raad in de wind. Had ik maar geluisterd… Toen Jan en ik eindelijk alle barrières overwonnen en bij elkaar kwamen, begon ik langzaam door te krijgen hoe het zat. Nu weet ik wat het is, leven met een alcoholist. Eerst was ik ervan overtuigd dat mijn allesomvattende liefde Jan zou veranderen, dat hij voor mij zou stoppen met drinken en die rampzalige vrienden zou laten vallen. Maar mijn geloof verdampte zienderogen. Toen wenste ik alleen nog maar dat Jan tenminste lopend thuiskwam, niet kruipend. Jan kon weken aan een stuk doorgaan met drinken. Hij stal voortdurend geld van me. In het geheim. Bij mijn eerste man lag het geld gewoon open en bloot. Nu moest ik alles verstoppen. Jan zette al mijn gouden sieraden bij de lommerd (die kreeg ik nota bene van mijn eerste man) en kon ze natuurlijk niet terugkopen, want hij werkte nergens. Ik ben flink door die hel gegaan… Betaald voor gestolen liefde. Nooit genoeg geld voor Jan’s drank. Hij wist al mijn geheime plekken. Ik verstopte, Jan vond. Tegen hem liegen werd zijn dagelijkse realiteit. Grof en dom gelieg. Vandaag zweert hij eeuwige trouw, morgen is het weer anders. Op zoek naar de vermiste Jan trok ik langs zijn vrienden, vond hem, sleepte hem thuis, smeekte, dreigde… Alles tevergeefs. Ik werd gek, haatte mezelf, omdat mijn eerste man een uitgesproken abstinent was. Wat mankeerde mij? Ik kreeg vreselijke allergie, moest naar het ziekenhuis. Toen begon mijn hart lastig te doen, ik had constant hoofdpijn. Ik brokkelde uit elkaar, terwijl Jan onbezorgd door bleef drinken. …Tien jaar duurde die malaise. Toen heb ik, na heel wat ‘wijze boeken’, de rust gevonden en Jan een ultimatum gesteld: – Kies maar. Ik of je vrienden en drankfeestjes. Ik kan niet meer tegen dat eeuwige gedraai! Jan antwoordde niet direct – de keuze was zwaar. Ik drong niet aan. Het deed me niet zoveel meer, het was niet pijnlijk. De hartstocht was weg. Stiekem hoopte ik zelfs dat Jan me zou bedriegen – dan kon ik hem er tenminste zó uit trappen! Maar hij bleef me trouw: – Elsje, een dronken vent heeft geen zin in vrouwen! Daar kwam ik steeds opnieuw achter… Toen Jan veertig werd, zijn we samen naar de kerk gegaan. Daar is Jan gedoopt. Hij wilde dat zelf ook, want hij besefte dat hij steeds dieper wegzonk. Er moest een omkeer komen… Na de doop veranderde Jan rustig aan. Zijn zogenaamde vrienden losten op, sommigen konden het dranktempo niet meer aan en vertrokken voorgoed. Onze kennissenkring veranderde compleet. Nu gaan we om met nette gezinnen. Misschien komt het door de leeftijd, misschien heeft de Heer met Jan’s hersens gewerkt, maar nu drinkt hij met mate. Als hij zijn eeuwige liefde wil verklaren, zeg ik hem: – Zeg maar niks, Jan. Ik ben geen zestien meer. Woorden zeggen me weinig, ik geloof alleen daden. …Mijn hart is al lang afgekoeld, opgedroogd, tot rust gekomen. Hoe vaak hebben we wel niet ruzie! Jan smeet boos de sleutels, sloeg de deur en ging ‘voor altijd’ weg. Ik ging hem nooit achterna. Als je gaat, ga dan. Soms dronk Jan voor een stuiver, maar maakte ruzie voor een euro. Toch kwam Jan altijd terug, smeekte om vergeving, boog zijn knieën, kuste mijn handen. Wijn en verstand gaan niet samen: als de drank vloeit, zwijgt de geest. Eens nam Jan een droogbloemenboeket mee. – Kijk Els, ik was onderweg en die oude vrouw stond erop dat ik je dit zou kopen – probeerde Jan zich uit de schuld te praten toen hij mijn verbaasde blik zag. – Toepasselijk, zo’n droogboeket. Kijk eens naar onze liefde: helemaal verdroogd – grapte ik. – Maar wel eeuwig, – bromde Jan gekwetst. Ik vergeef Jan alles, heb met hem te doen. Waarom zou ik blijven zeuren? Daar word je zelf alleen maar ziek van… Toch denk ik: je kunt teruggaan, maar het verleden haal je niet meer terug. We zijn nog steeds samen…

Author Nolan VautrinReading 7 minViews 15Published by February 8, 2026

In dezelfde rivier stap je nooit twee keer

Hoi, mijn lieve schat! Jan gaf me, alsof er niets aan de hand was, een smakkende kus op mijn wang.
Met afkeer trok ik mijn hoofd terug vanwege de indringende alcoholdamp van mijn man.
Waar heb je nou een hele week uitgehangen, zuiplap? probeerde ik alwéér het gesprek aan te gaan.
Was bij Remco. Zijn vrouw heeft hem verlaten, dus ik moest hem troosten, ratelde Jan, nog half nuchter, een verhaal bij elkaar.
En ben je niet bang dat jouw vrouw het ook genoeg heeft, terwijl jij andermans verdriet wegdrinkt? vroeg ik, in een opwelling.
Nee hoor, mijn vrouw houdt van mij dat weet ik zeker! Kom, Lieke, geef je man te eten, want Remco trakteerde alleen op pruimen uit zijn tuin, antwoordde Jan schoorvoetend.
Jan is mijn tweede man, ik ben zijn tweede vrouw. Bij ons was het liefde op het eerste gezicht: heftig, waanzinnig, pijnlijk.
We waren allebei begin dertig.
Zijn eerste vrouw, die allang in de gaten had dat ik zijn minnares was, kwam regelmatig naar mijn werk en vertelde in geuren en kleuren wat voor vurige nacht ze samen hadden gehad:
Jan was vannacht écht niet te houden. Zo gepassioneerd Vooral zijn omhelzingen het was intens!
Ik reageerde koel:
Fijn voor jullie! Blijf lekker gelukkig samen!
En toch wist ik zeker: Jan is nu van mij. Het deed mij pijn om haar zo te horen, want ze had Jan twee zoons gegeven en hield zielsveel van hem. Maar ik had hem onbedoeld afgepakt.
Onze stormachtige relatie duurde drie jaar. Geen van ons had eerst beloofd onze gezinnen te verlaten. Maar steeds verder raakten we verstrikt. Onontkoombaar. Het was alsof we een glijbaan afgingen eruit stappen was onmogelijk. Jan bracht bossen bloemen, nam me mee naar eetcafés en restaurants. We konden urenlang aan een tafeltje zitten, hand in hand, verdiept in elkaars blik. Het ging steeds uit en aan. We wisten dat onze families hier kapot aan gingen. Maar wie kan een lawine stoppen?
Mijn eerste man, gekwetst door mijn avonturen, wenste me uiteindelijk geluk met mijn nieuwe huwelijk. Ik begreep hem: iedereen verlangt naar rust, liefde en een warm thuis. Wie zit er nou te wachten op een vrouw die uitgaat?
Hij probeerde me niet tegen te houden, integendeel, hij wenste me oprecht het beste en gaf zichzelf de schuld:
Jammer dat ik je niet kon behouden
Niet veel later vertelde onze dochter:
Papa gaat trouwen met iemand anders. Ze zijn verliefd. Binnenkort is de bruiloft. Jullie gaan dus echt scheiden, mam.
Jans vrouw, toen ze hoorde dat hij definitief voor mij koos, scheurde zijn paspoort aan stukken, alsof ze daarmee iets kon veranderen.
Maar ik had geen idee van het belangrijkste: Jan was een doorgewinterde alcoholist. Zijn moeder trok me destijds even apart en fluisterde samenzweerderig:
Lieke, als je echt met mijn zoon wil leven, geef hem vooral geen geld. Echt waar, vertrouw hem daar niet mee. Geef Jan alleen voor sigaretten en de tram elke dag, niet meer. Houd hem weg van het huishoudbudget; hij maakt alles stuk voor je het weet.
Toen sloeg ik haar raad in de wind. Zonde
Toen we na veel strijd uiteindelijk samen gingen wonen, begon ik het te begrijpen.
Nu weet ik precies wat een alcoholist is.
In het begin dacht ik nog dat mijn grote liefde hem zou veranderen: voor mij zou hij stoppen met drinken en met die schadelijke vrienden. Maar die overtuiging verdween snel. Op een gegeven moment hoopte ik alleen nog maar dat Jan op zijn eigen benen thuiskwam, in plaats van kruipend.
Jan dronk soms weken aan een stuk, zonder onderbreking. Hij stal geld van mij stiekem. In mijn eerste huwelijk lag het geld altijd open en bloot. Nu moest ik alles verstoppen. Maar Jan vond altijd mijn geheime plekken. Hij verpandde al mijn gouden sieraden, gekregen van mijn ex-man. Terugkopen lukte niet, want hij had nooit een baan.
Die levensstijl sloopte me ik heb echt mijn tol betaald voor de gestolen liefde.
Altijd te weinig geld voor drank. Ik verstopte het, Jan vond het. Leugen op leugen werd normaal doorzichtig, nauwelijks doordacht. Vandaag zweert hij eeuwige trouw, morgen moet je weer uitkijken. Vaak zocht ik hem bij vrienden, sleepte hem naar huis, smeekte of dreigde het hielp niks.
Het vrat aan mijn zenuwen ik haatte mezelf, want mijn eerste man dronk nooit. Waar was ik naar op zoek? Ik kreeg last van allergieën en lag in het ziekenhuis. Mijn hart ging protesteren, hoofdpijn werd normaal. Het werd ondraaglijk. Mijn leven viel uiteen, terwijl Jan onveranderd en zorgeloos door bleef drinken.
Tien jaar lang ging het zo. Daarna las ik wijze boeken en werd rustiger. Ik stelde Jan een ultimatum:
Kies, Jan: of ik, of je drinkmaatjes. Ik ben dit gedraai meer dan zat!
Jan kon niet meteen kiezen het was duidelijk geen makkelijke beslissing. Ik wachtte af. Het kon me allemaal niet meer zoveel schelen; de passie was voorbij. Stiekem hoopte ik dat Jan ooit vreemd zou gaan, dan wist ik het zeker en kon ik hem eruit gooien. Maar hij bleef me trouw. Hij zei:
Lieke, een drinkende man zoekt geen vrouwen.
Daar heb ik vaak gelijk in gezien
Toen Jan veertig werd, gingen we samen naar een protestantse kerk. Daar werd hij gedoopt. Hij wilde dit zelf, omdat hij besefte dat hij steeds verder wegzakte. Er moest iets gebeuren.
Sindsdien is Jan beetje bij beetje veranderd. Zijn zogenoemde vrienden verdwenen allemaal sommigen dronken letterlijk zichzelf het graf in. Ons kringetje werd totaal anders.
Nu praten we met keurige, gezellige stellen. Of het de leeftijd is of een goddelijke interventie, maar Jan drinkt nu met mate. Als hij over zijn eeuwige liefde begint, zeg ik:
Praat maar niet, Jan. Ik ben niet zestien meer ik geloof alleen nog wat ik zie.
Mijn hart is allang gestold, alles is afgekoeld en geluwd.
Hoe vaak hebben we ruzie gehad! Jan gooide de sleutels, sloeg de deur en ging voor altijd weg. Ik ben hem nooit achterna gerend. Weg is weg. Soms dronk hij een paar euro, maar sprak honderd euro aan spijt uit. Toch kwam hij altijd weer terug, smeekte om vergeving, viel op zijn knieën, kuste mijn handen.
Wijn en verstand gaan niet samen: drank benevelt, het verstand zwijgt.
Eens kwam Jan met een boeketje droogbloemen thuis.
Nou, Lieke, onderweg drong een oud vrouwtje aan Koop ze voor je liefje. Dus ik moest wel
Die dame wist van wanten. Kijk net als onze liefde, helemaal verdord, spotte ik.
Maar wel eeuwig! mopperde Jan.
Ik vergeef hem altijd. Waarom de pijn bewaren? Je hebt er alleen zelf last van
Toch weet ik: je kunt teruglopen, maar nooit terugkeren naar wat was.
We zijn nog steeds samen.
Het leven leert dat je de rivier van het verleden wel kunt aanraken, maar nooit hetzelfde water zult vinden alles stroomt verder, alles verandert, je moet leren loslaten en met open ogen vooruitkijken.