Maak je van hem een watje? – Waarom heb je hem op muziekles gedaan? Mevrouw Van Dijk liep langs haar schoondochter, terwijl ze driftig haar handschoenen uittrok. – Goedemorgen, mevrouw Van Dijk. Kom binnen, natuurlijk. Ik vind het ook fijn u te zien. De sarcasme raakte zogezegd kant noch wal. De schoonmoeder gooide haar handschoenen op het kastje en draaide zich naar Maaike toe. – Ik heb van Koen gehoord. Helemaal blij aan de telefoon – zegt: ik ga piano spelen! Wat is dat nou weer? Alsof hij een meisje is! Maaike deed de deur langzaam dicht. Heel voorzichtig. Bang dat ze elk moment zou ontploffen en keihard zou gaan schreeuwen. – Dat betekent dat uw kleinzoon muzieklessen krijgt. Hij vindt het heel leuk. – Leuk, ja! – snuifte mevrouw Van Dijk alsof Maaike onzin uitkraamde. – Hij is zes, het is aan jou om hem te sturen. Een jongen, mijn erfgenaam, mijn kleinzoon – en jij maakt er wat van? Schoonmoeder liep naar de keuken, zette eigengereid de waterkoker aan. Maaike volgde haar, tanden op elkaar van frustratie. – Ik voed hem op tot een gelukkig kind. – Jij voedt een watje en een slappeling op! – Mevrouw Van Dijk plantte haar handen in haar zij. – Je had hem op voetbal moeten doen! Of op judo! Hij moet een kerel worden, geen… geen pianist! Maaike leunde tegen de deurpost. Telde tot vijf. Het hielp niet. – Koen heeft er zelf om gevraagd. Zelf. Hij houdt van muziek. – Houdt van! – wuifde de schoonmoeder weg. – Serge ging op die leeftijd met andere jongens buiten voetballen en speelde ijshockey! En die van jou? Gaat hij zijn toonladders spelen? Schande! Er knapte iets in Maaike. Ze duwde zich van de deurpost af en liep naar haar schoonmoeder toe. – Bent u klaar? – Nee, ik ben niet klaar! Ik wilde je al lang iets zeggen… – En ik wilde u al lang iets zeggen, – fluisterde Maaike. – Koen is mijn zoon. Mijn zoon. Ik bepaal hoe ik hem opvoed. En ik sta niet toe dat u zich ermee bemoeit. Mevrouw Van Dijk werd rood. – Wat zeg jij allemaal tegen mij?! – Vertrekt u maar. – Wat?! Maaike liep naar de garderobe, trok de jas van haar schoonmoeder van de hanger en duwde het haar in handen. – Vertrekt u uit mijn huis. – Je stuurt me weg?! Mij?! Maaike opende de voordeur. Pakte haar schoonmoeder bij de arm en duwde haar naar buiten. Mevrouw Van Dijk stribbelde tegen, probeerde haar arm los te trekken, maar Maaike was vastberaden. Ze kreeg het voor elkaar haar schoonmoeder eruit te werken. – Ik krijg mijn zin wel! – riep mevrouw Van Dijk vanuit het trapportaal, haar gezicht verwrongen van woede. – Hoorde je mij?! Ik laat jou mijn kleinzoon niet verpesten! – Tot ziens, mevrouw Van Dijk. – Serge hoort alles! Ik vertel hem alles! Maaike sloot de deur. Leunde ertegenaan en blies haar adem langzaam uit, tot het laatste restje. Achter de deur klonken nog even gedempte kreten, daarna gestommel op de trap. Na twee minuten was het stil. Schoonmoeder was klaar. Al die bemoeienissen, kritiek, adviezen – wat je maar kunt bedenken. En Serge zag nergens een probleem. “Ze bedoelt het goed”, “Ze is ervaren”, “Wat kost het je nou om te luisteren”. Zijn moeder was heilig. Elk woord was wet. En Maaike moest het maar slikken. Dag na dag, bezoek na bezoek. Maar vandaag niet. Serge kwam thuis rond acht uur. Maaike hoorde de deur en wist meteen dat zijn moeder had gebeld. Hoe hij de sleutels op het kastje gooide. Hoe hij zwaar naar de keuken liep, zonder zelfs maar bij zijn zoontje te kijken die televisie aan het kijken was. – Koen, schatje, blijf jij hier even, – Maaike zette haar zoon de grote koptelefoon op, zette zijn favoriete robotserie op de tablet aan. – Papa en mama gaan even praten. Koen knikte, verdween in zijn scherm. Maaike sloot de deur en liep naar de keuken. Serge stond bij het raam, armen gekruist. Keek Maaike niet aan toen ze binnenkwam. – Jij hebt mijn moeder eruit gegooid. Geen vraag. Feit. – Ik heb gevraagd dat ze zou vertrekken. – Je duwde haar naar buiten! – Serge draaide zich om, kaken gespannen. – Ze heeft twee uur gehuild aan de telefoon! Twee uur, Maaike! Maaike ging aan tafel zitten. Haar benen deden pijn van het werk, en nu dit weer. – Stoort het je niet dat ze mij beledigde? Serge aarzelde even. Wimpelde het toen weg. – Ze maakt zich gewoon zorgen om haar kleinzoon. Wat is daar verkeerd aan? – Ze noemde mijn zoon een watje en slappeling. Onze zoon, Serge. Zes jaar oud. – Ze was fel, dat gebeurt. Maar in iets heeft mama gelijk. Een jongen moet sporten. Teamgevoel, karakter… Maaike keek haar man lang aan. Tot hij zijn blik afwendde. – Mij dwongen ze vroeger op turnen. Mijn moeder besloot – je wordt turnster, en basta. Vijf jaar, Serge. Vijf jaar jankte ik voor elke training. Moest rekken tot het pijn deed, werd mager van de stress, smeekte haar om te stoppen. Serge zweeg. – Nu kan ik nog steeds geen sporthal zien. Nog steeds. En dat doe ik mijn kind niet aan. Wil hij op voetbal? Prima. Maar alleen als hij dat zelf wil. Maar gedwongen – nooit. – Mama wil alleen het beste… – Dan moet ze zelf een zoon nemen en die opvoeden zoals ze wil, – Maaike ging staan. – En uit de opvoeding van Koen blijft ze voortaan weg. Jij ook, als je haar kant kiest. Serge leek iets te willen zeggen, maar Maaike liep al weg. De rest van de avond spraken ze niet. Maaike bracht Koen naar bed en zat lang in de donkere kinderkamer, luisterend naar het rustige ademhalen van haar zoon. De volgende dagen bleven gespannen en stil. Uiteindelijk, bij het avondeten, maakte Serge een grap, Maaike glimlachte – het ijs begon te smelten. Tegen vrijdag praatten ze weer normaal, al werd het onderwerp schoonmoeder zorgvuldig vermeden. Zaterdagmorgen werd Maaike abrupt wakker. Heel even lag ze stil, turend naar de klok – acht uur. Vroeg. Veel te vroeg voor een vrije dag. Serge snurkte naast haar, Koen sliep vast nog. Wat had haar gewekt? Toen hoorde ze het – een zacht metalen klik bij de degelijke voordeur. Sleutel omgedraaid. Haar hart bonsde in haar keel. Inbrekers? Gewoon overdag? Ze greep haar telefoon en sloop op haar tenen de gang in. De voordeur zwaaide open. Op de stoep stond mevrouw Van Dijk. In haar hand een flinke bos sleutels. Op haar gezicht een triomfantelijke glimlach. – Goedemorgen, schoondochtertje. Maaike stond daar, op blote voeten op de koude vloer, in een uitgelubberd shirt en pyjamabroek, terwijl haar schoonmoeder haar aankeek alsof ze alle recht had om zaterdagochtend haar huis binnen te stormen. – Waar heeft u de sleutels vandaan? Mevrouw Van Dijk zwaaide ermee voor Maaikes gezicht. – Serge heeft ze gegeven. Donderdag bracht hij ze langs. Zei: “Mam, vergeef haar, ze bedoelde het niet slecht.” Zo heeft hij excuses aangeboden voor jouw gedrag. Maaike knipperde. Eens. Nog eens. Probeerde het te bevatten. – Wat doet u hier? Op dit tijdstip? – Voor mijn kleinzoon – ik heb Koentje op voetbal gedaan, vandaag is zijn eerste training! Woede overspoelde haar, heet, ondoorzichtig, kolkend. Maaike draaide zich om, stormde naar de slaapkamer. Serge lag weg gedraaid naar de muur. Deed alsof hij sliep – Maaike zag zijn schouders gespannen onder het dekbed. – Kom op! – Maaike, later, alsjeblieft… Ze trok het dekbed weg, greep zijn arm en sleepte hem de woonkamer in. Serge stribbelde tegen, maar Maaike hield vol. Mevrouw Van Dijk zat al comfortabel op de bank. Been over het andere lijf, bladert door een tijdschrift van de salontafel. – Jij hebt haar de sleutels gegeven, – Maaike bleef staan, nog steeds zijn pols vasthoudend. – Van mijn appartement. Serge zweeg. Wist geen houding. – Dit is mijn huis, Serge. Van mij. Ik heb het gekocht voor ons huwelijk. Van mijn eigen geld. Hoe kun je haar sleutels geven van mijn huis? – Ach, wat een gezeur! – De schoonmoeder gooide het tijdschrift neer. – Alles draait om jou! Serge dacht aan zijn zoon, daarom gaf hij ze. Zodat ik normaal met mijn kleinzoon kan omgaan, sinds jij me niet meer binnenlaat. – Houd uw mond! De schoonmoeder schoot omhoog, woedend, maar Maaike keek alleen naar Serge. – Koen gaat niet op voetbal. Tenzij hij dat zelf wil. – Dat beslis jij niet! – de schoonmoeder sprong van de bank. – Je bent niemand! Een tijdelijke passant in mijn zoons leven! Denk je dat je de enige bent? Onvervangbaar? Serge tolereert jou alleen vanwege zijn zoon! Stilte. Maaike draaide zich langzaam naar Serge. Hij stond met neergeslagen hoofd. Geen enkel woord van steun. – Serge? Niets. Geen woord. Helemaal niets. – Prima, – Maaike knikte. Iets ijskouds daalde over haar heen, helder en rustig. – Tijdelijk. En het tijdelijke is nu voorbij. Neem je zoon mee, mevrouw Van Dijk. Voor mij is hij niet langer mijn man. – Dat durf je niet! – De schoonmoeder verbleekte. – Je hebt geen recht om hem zo te laten zitten! – Serge, – zei Maaike zacht, haar man aankijkend. – Je hebt een half uur. Pak je spullen en ga. Anders zet ik je in je pyjama buiten – maakt me niks uit. – Maaike, wacht, laten we praten… – We hebben al gepraat. Ze keek haar schoonmoeder aan en glimlachte flauwtjes. – Hou de sleutels maar. Ik laat vandaag de sloten vervangen. …De scheiding duurde vier maanden. Serge probeerde terug te komen, belde, schreef, kwam met bloemen. Mevrouw Van Dijk dreigde met de rechter, met jeugdzorg, met haar connecties. Maaike nam een goede advocaat en liet alles verder varen. Twee jaar vlogen voorbij… …De aula van de muziekschool gonste van stemmen. Maaike zat op rij drie, klemde de programmaboek in haar handen. ‘Koen Volkers, 8 jaar. Beethoven – Ode aan de vreugde’. Koen kwam het podium op – serieus, ongekend gefocust, in een wit overhemd en zwarte broek. Ging achter de vleugel zitten, legde zijn handen op de toetsen. De eerste noten vulden de ruimte, en Maaike hield haar adem in. Haar jongen speelde Beethoven. Haar achtjarige zoon, die zelf naar muziekles wilde, zelf urenlang oefende, zelf dit stuk voor het concert had uitgekozen. Toen de laatste akkoorden uitstierven, barstte de zaal in applaus los. Koen stond op, boog, zocht zijn moeder in het publiek en glimlachte – groot en gelukkig. Maaike klapte met de rest, de tranen stroomden over haar wangen. Ze had het goed gedaan. Ze had haar zoon voor alles gesteld – boven meningen, boven haar huwelijk, boven haar angst om alleen te zijn. Zo hoor je als moeder te handelen…