Je spullen staan bij de lift. Pak ze op en ga
Maartje, wat is er aan de hand? vroeg hij met een nerveuze glimlach, maar zijn ogen verraadden onrust.
Ik heb het slot vervangen, Bart.
Waarom? Zijn glimlach verdween onmiddellijk.
Omdat ik wijzer ben geworden. Je spullen staan bij de lift. Neem ze mee en ga.
Maartje is zesenveertig, haar zogenoemde Bartje is eenenvijftig. Perfect verschil, zou je zeggen. Beiden volwassen, door het leven getekend, geen roze bril meer op.
Maartje heeft een scheiding achter de rug, al lang geleden verwerkt. Bart twee zware verliezen… Ze leken een prachtig stel.
Bart strooide geregeld met complimenten:
Het ruikt hier altijd zo lekker, zei hij, terwijl hij zijn vork in de appeltaart stak. Je bent echt een tovenares, Maart.
Ach, gewoon een appeltaartje, wuifde ze weg, blozend. Eet snel, hij is nog warm.
Het enige wat Maartje aan haar samenwonen stoorde, was Barts neiging om flink over het verleden te praten.
Weet je, toen ik met Toos was, kookte ik in het weekend ook. Pannenkoeken bakte ik. Maar zij zei altijd dat ik de bloem verspilde.
Kun je je voorstellen? Bart, je bederft alleen maar de boodschappen.
En toen we gingen scheiden, nam ze de pannen zelfs mee.
Ze zei: Cadeau van mijn moeder, blijf eraf.
Wat kinderachtig, schudde Maartje haar hoofd. Om ruzie te maken over een koekenpan
Het waren niet alleen de pannen! Bart lachte zuur. Ze heeft alles meegenomen.
Ze zette het huis op haar naam terwijl ik in het buitenland werkte voor het gezin.
De auto gaf ze aan de zoon, terwijl die nog geen rijbewijs had.
Ik liep het huis uit met één sporttas. Letterlijk: ondergoed, sokken, tandenborstel.
Op zulke momenten kreeg Maartje medelijden met hem. Hoe kun je zon man na al die jaren buiten zetten alsof hij een zwerver is?
En die tweede vrouw? vroeg ze zacht, hoewel ze het verhaal uit haar hoofd kende.
Met haar wisten we al snel dat het niet zou werken. Vier jaar volgehouden. Toen heeft haar moeder zich ermee bemoeid.
Niks te verdelen behalve schulden en een kind. Ik heb alles achtergelaten. Ik ga toch niet procederen tegen een vrouw? Ik ben een vent, ik kom er wel weer bovenop.
Een vent, dacht Maartje met respect. Eervol. Anderen zouden voor elk vorkje vechten, maar deze man liep met opgeheven hoofd weg!
Mijn appartement is groot genoeg, er is ruimte, had ze aan het begin van hun relatie, zon drie maanden geleden, gezegd. En ik heb een tuinhuisje aan de Vecht. Handige handen zijn welkom.
Maart, ik voel me bezwaard, had Bart zijn blik neergeslagen. Ik ben toch geen kostganger. Ik zoek een fatsoenlijke baan, dan sta ik weer op eigen benen
Houd toch op. Met zn tweeën is alles makkelijker.
Hij trok bij haar in, zijn bezittingen paste bijna in één oude koffer: een paar pakken die betere tijden hadden gekend en een laptop.
Maartje zorgde voor hem. Ze wilde hem laten zien dat niet alle vrouwen roofdieren zijn.
Met haar ex-man, Wouter, was ze netjes gescheiden simpelweg omdat de liefde over was. Ze verdeelden het huis, verkochten het, en kochten ieder een kleinere woning.
Wouter betaalde alimentatie tot hun dochter haar studie had afgerond. Elk jaar een koel, maar keurig nieuwjaarsbericht.
Bart was anders.
***
Het eerste barstje verscheen na een maand samenwonen.
Een kleinigheid eigenlijk.
Bart zei dat hij even naar de bouwmarkt ging voor scharniertjes voor de garderobekast de deur hing scheef.
Ik ben zo terug! riep hij vanuit de hal.
Vier uur later was hij pas terug. Zonder scharniertjes.
Kun je het geloven? Dicht! klaagde hij verontwaardigd terwijl hij zijn schoenen uitdeed. Inventarisatie of zoiets. Hele stad afgezocht, nergens te krijgen in de juiste maat.
Maartje fronste haar wenkbrauwen.
Dicht? Op zaterdag? De Praxis is altijd open.
Precies. Echt een puinhoop. Er hing een briefje op de deur.
Vreemd, zei Maartje. Nou ja, koop ze wel een andere keer.
s Avonds ging ze het vuilnis buiten zetten en kwam buurvrouw Ank tegen. Ze sjouwde een zware zak met spul uit diezelfde Praxis.
Zwaar hè? vroeg Maartje, terwijl ze bij de deur hielp.
Poeh, niet te doen. Maar vandaag was het uitverkoop, het was er bomvol! Ik kon amper bij de kassa komen.
Maartje leek aan de grond genageld.
Hoezo bomvol? Die winkel was toch dicht voor inventarisatie?
Ank keek haar aan alsof ze gek was:
Inventarisatie? Welnee, ze waren gewoon open. Ik was er nog geen uur geleden.
Maartje ging naar huis met een bonzend hart.
Waarom loog hij? Was hij bij een vriend? In een café? Of zomaar aan het slenteren? Hij had het toch gewoon kunnen zeggen? Waarom een verhaal over een gesloten winkel verzinnen?
Bart zat voor de tv en zapte.
Bart, begon ze zo rustig mogelijk, ik sprak net Ank, ze kwam uit de Praxis. Die was blijkbaar gewoon open.
Bart draaide zich niet om, zijn gezicht bleef onbewogen.
Ja? Dan zijn ze zeker opengegaan. Toen ik er was, hing er een bordje Technische storing 15 minuten.
Ik heb nog een half uur gewacht, niemand kwam. Ben toen naar het tuincentrum gegaan, daar niks kunnen vinden.
Maar je zei inventarisatie. En dat je heel de stad door was.
Toen draaide hij zich eindelijk om, met ogenschijnlijk eerlijke verbazing.
Maartje, waar heb je het nou over? Inventarisatie, storing, wat maakt het uit? Ik heb ze niet gekocht, klaar. Morgen weer een dag. Maak toch niet zon drama.
Maartje voelde zich schuldig. Misschien stelde ze zich aan? Misschien vergiste hij zich? Mannen letten niet op details
Maar een week later gebeurde het weer. Bart vertelde dat een oud-baas hem had uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek.
Serieus bedrijf, Maart. Het salaris is om over naar huis te schrijven! Als ze me aannemen, koop ik voor jou een mooie jas.
s Avonds kwam hij thuis, zwaar chagrijnig.
Nou? vroeg Maartje bezorgd.
Ach joh, oplichterij! Ze beloofden van alles, maar het loon is niks en de uren zijn belachelijk. Heb ze gezegd dat ze maar een andere sukkel moeten zoeken.
Jammer, zuchtte Maartje. Komt wel goed. Wie had je eigenlijk gebeld? Bas van Dijk?
Welke Bas van Dijk? fronste Bart.
Degene van wie je zei dat hij je vorige baas was.
Oh, nee, het was Sander. Een van de adjuncts. Was altijd goed met hem.
Bas van Dijk is al lang gepensioneerd, zei hij snel, en liep het toilet in.
Drie dagen geleden zei hij nog dat Bas persoonlijk zijn hand schudde bij vertrek en beloofde hem terug te vragen.
“Of klopt mijn geheugen niet meer?” dacht Maartje vertwijfeld.
Toen Bart ‘s avonds sliep, piepte zijn telefoon op het nachtkastje.
Ze checkte nooit telefoons: zoiets deed je niet. Maar het bericht stond gewoon in beeld:
“Schat, wanneer betaal je die schuld terug? Het is nu al een maand. Zo negeren is niet chic.”
Niet opgeslagen nummer.
***
s Ochtends vroeg vroeg Maartje bij het ontbijt:
Bart, er kwam vannacht een sms binnen. Iemand vraagt geld terug.
Bart verslikte zich in zijn boterham en kreeg een knalrood hoofd.
Verkeerd gestuurd! Vast spam. Tegenwoordig zijn er zoveel oplichters…
Maar ze schreven schat.
Hij lachte, maar het klonk gemaakt.
Precies daarom trucje van criminelen! Niet op reageren hoor, Maart.
Hij griste zijn telefoon en begon er gehaast op te tikken.
Trouwens, begon hij plots, mijn dochter uit mn eerste huwelijk, Marit, heeft problemen. De kleine is ziek, medicijnen zijn duur. Ze was helemaal overstuur aan de telefoon.
Ze is toch mijn vlees en bloed; ik kan haar niet in de kou laten staan.
Natuurlijk, Maartje voelde de spanning. Hoeveel heb je nodig?
Vijftienhonderd euro. Niemand kan me lenen tot loon. Kun je helpen?
Ik betaal alles terug zodra ik werk heb, echt waar.
Maartje keek hem een moment aan.
Vijftienhonderd euro, herhaalde ze. Wat heeft die kleine precies?
Eh… zware allergie. Opgezwollen keel, nu moet ze revalideren.
Duidelijk.
Ze liep naar de kast, haalde het geld.
Hier.
Dank je, lieverd! riep hij, omhelsde haar, gaf een zoen op haar wang. Je bent goud waard. Marit zal je eeuwig dankbaar zijn.
Toch bleef die vieze smaak de hele dag. Niet door het geld, geld kwam wel weer.
Ze voelde diep vanbinnen: Bart loog.
Toen herinnerde ze zich dat Bart zijn oude tablet eens op had laten laden in de woonkamer. Hij gebruikte hem zelden, was vooral met zn mobiel bezig.
Maartje kende de code vier keer een ééntje. Die had hij zelf ooit gezegd toen hij een film zocht.
Ze opende social media en checkte daar de gesprekken. Ze vond het chatgesprek met Marit Bartsen. Dochter.
Het gesprek was kort.
“Pap, betaal je die alimentatie nou eens? Mama dreigt weer met een deurwaarder. Wij hebben niets, en jij zit maar te kletsen!”
Datum: gisteren.
Barts antwoord:
“Marit, even doorbijten. Ik ben nu bezig een trut geld afhandig te maken, komt goed. Niet zeuren.”
Maartje zonk op de bank, haar benen voelden slap. Een trut Zij was de trut.
Verder bladerend vond ze een dialoog met een Tamara.
“Liefje, waar ben je? Ik wacht op je. Je zou geld brengen vandaag.”
Barts antwoord:
“Kom eraan, schat. Heb zojuist mn gierige vrouw geld afgetroggeld zogenaamd voor m’n kleinkind. Tot zo.”
Maartje legde de tablet neer. Haar handen trilden niet; ze voelde een ijzige rust in zich dalen.
Het plaatje klopte. Al die kwaadaardige exen die hem hadden kaalgeplukt; die zogenaamde pech in zijn huwelijken… die vrouwen waren gewoon opgebrand door zijn eindeloze bedrog. Hij was geen slachtoffer, hij was een profiteur.
Ze liep naar de keuken, pakte grote vuilniszakken en ging naar de slaapkamer. Al zijn pakken, overhemden, sokken, alles wat hij bezat, verdwenen met hangers en al in de zakken.
Ze legde zijn scheermesje, tandenborstel, opladers erbij. Drie volgepropte zakken bij de voordeur.
Ze verving het slot gelukkig kon ze dat zelf, er lag nog een reservedeurslot van de verbouwing twaalf jaar terug.
***
Drie uur later kwam Bart thuis en probeerde zijn sleutel in het gloednieuwe slot. Het lukte niet, hij belde aan.
Maartje deed open, de ketting zat erop.
Maartje, wat is er met je? En het slot doet raar… hij probeerde te glimlachen, onrust in zijn ogen.
Ik heb het slot vervangen, Bart.
Waarom? de glimlach verdween.
Omdat die trut slimmer is geworden.
Bart verstijfde.
Waar heb je het over? Welke trut?
Weet je zelf best. Diegene van wie jij geld aftroggelt. Je spullen staan bij de lift. Haal ze op en vertrek.
Maart, ben je gek geworden? nu probeerde hij verontwaardigd te klinken. Wie zit die onzin in je hoofd te stoppen? Ik was toch bij mijn dochter, medicijnen brengen!
Ik heb je berichten gelezen. Met Marit. En met Tamara.
Nu stokte hij. In zijn blik schoten angst en vervolgens woede.
Jij hébt in mijn tablet gekeken? Wat een schending! Dat is privé!
Mijn huis en mijn portemonnee zíjn mijn privé. Jij bent een dief en een leugenaar.
Rot op! brieste hij. Alsof ik je nog hoeft, ouwe taart! Ik bleef uit medelijden! Je kon nog niet eens een fatsoenlijke stamppot maken!
Neem je spullen, Bart. Die vijftienhonderd euro zie ik maar als je gage voor de show. Nog goedkoop ook.
Hij wilde nog wat zeggen, maar Maartje sloeg de deur dicht.
Van buiten klonk een doffe trap tegen de deur en een scheldkanonnade.
Maartje liep naar de keuken. Zijn mok met half opgegeten stroopwafelthee stond nog op tafel, een troebele plas op de bodem.
Ze kiepte de mok leeg in de gootsteen, gooide daarna de mok in het afval. Zijn favoriete bord volgde.
Haar telefoon pingelde een berichtje van Wouter.
Hallo. Dochter zei dat de kraan op je tuinhuis lekt. Rijd zaterdag langs, kan ik het bekijken. Hoe is het met je?
Maartje glimlachte.
Hallo. Kom gerust. Er is appeltaart. Het gaat goed. Eigenlijk zelfs beter dan gedacht.
***
De profiteur liet haar lang niet met rust.
Elke avond hing hij wel rond haar flat de ene keer jammerend op de trap, smekend om vergiffenis, de andere keer woedend schreeuwend, dreigend haar huis uit te krijgen.
Een bezoekje aan de wijkagent was genoeg: Bart bleef weg.
Meer had Maartje niet nodig. Gewoon stilte, rust. En haar eigen gezelschap.
Aan het einde van alles, als de mist van bedrog is opgetrokken, besef je: onafhankelijkheid is minder eng dan eenzaamheid met iemand die je benadeelt. Liefde doet recht aan wie oog heeft voor de waarheid. Het is nooit te laat om jezelf te beschermen.
