28 oktober 2025
Vandaag voelde ik weer de koude stilte van het alleen zijn, die mij al tijden achtervolgt. Ik zag Janine, al een jaar getrouwd, haar hand uitgestoken naar haar verloofde, maar hij haalde af. Beter één dan een gratis service die je jaren op het spoor houdt.
Wat is er toch met je, Janine? vroeg ik, Een man moet niet alleen zijn, een vrouw hoort altijd bij een man. Anders lijkt het allemaal verkeerd, en niemand kijkt er nog naar. Eenzaamheid, ken je dat?
Wat is dat? lachte Janine, haar stem vermoeid van haar eindeloze mopjes, haar lach die de kamer vulde.
Eenzaamheid is een puinhoop! riep Maud, een buurvrouw die nooit een woord miste. Het is net alsof je water wilt schenken aan een plant die niet wil groeien. De kinderen zijn er nu, ze gaan weg!
Waar? vroeg Janine, nog steeds een beetje verward.
Waar in de Karoo! antwoordde Maud, die duidelijk een Nederlandse uitdrukking had verwisseld met een verre plek. Ze keek even met een scheve glimlach naar Maud, die vervolgens haar hoofd schudde. Jij moet alles zelf doen, ik ben hier voor jou.
Janine was al tien jaar gescheiden. Haar ex, een man die zich de afgelopen tien jaar als een goede vriend had voorgedragen, kwam soms terug, maar meestal bleef hij ver weg. Hij had, kort geleden nog, een keer een kist met twee bedden en een paar stoelen meegenomen, en probeerde haar te overtuigen dat eenmalig genoeg was. Ze bleef echter onveranderd.
De man van Janine, Piet, vertrok beleefd, liet de oude vrouw en de twee kinderen achter. De kinderen groeiden op en verspreidden zich: de zoon vond werk in Rotterdam, de dochter trouwde en verhuisde naar een appartement in het centrum van Amsterdam. Janine bleef alleen wonen in een klein, maar gezellig appartementje in het hart van Utrecht.
Haar eenzame bestaan verveelde haar niet. Ze had een baan als administratief medewerker, een stabiel inkomen, en leefde tevreden. Ze nam kinderen en Maud vaak op bezoek, en ondanks haar beperkte intelligentie vond ze altijd iets om zich mee bezig te houden. Ze las veel, zwom, deed yoga, hield van reizen en werkte af en toe in de tuin met een schop. Ze vond plezier in het eenvoudige leven.
Toen Maud eindelijk besloot haar lot op orde te brengen, sprak ze Janine aan:
Luister, Janine. Een goede man, nog jong, veertig jaar oud. Zeven jaar scheiding. Een groot huis, een boerderij, koeien, geiten, varkens, kippen. Gezonde voeding: melk, eieren, vlees. Een leven zonder zorgen. En een sympathieke, beleefde man die veel uit boeken haalt
Janine keek hem afwijzend aan, maar Maud drong aan. Laten we elkaar beter leren kennen, oké?
De boer die Maud introduceerde, Ivan, bleek een stevige, gespierde man te zijn; net zo netjes geknipt als een reclamefoto. Hij had mooie, schone handen, nette nagels, en een charme die zowel jong als oud aantrok. Hij sprak langzaam, maar luid, en had de reputatie van een lolbroek. Zijn naam klonk Russisch, maar hij was hier een gewone boer.
Janine begon een stille bewondering voor Ivan te koesteren. Ze dacht dat haar vriendin Maud misschien wel een partner nodig had, een rustgevende ziel. Ivan begon vaak over een boerderij in de omgeving van Veenendaal te vertellen, waar koeien graasden, varkens renden en kippen in het rond slenterden. Er waren maar twee arbeiders, beide van Aziatische afkomst, en Ivan had een soort verkapte handel in vlees en zuivel. Het leek erop dat hij zelf ook nog op zoek was naar een manier om het bedrijf te laten groeien.
Janine besloot uiteindelijk een gesprek met Ivan te zoeken. Hij sprak over de vele taken die er nog moesten gebeuren: melken, eieren rapen, het varken voeren, de kippen verzorgen. Als je iets goed wilt doen, moet je het zelf doen, zei hij. Een vrouw moet haar eigen boerderij runnen, en de mannen moeten niet alleen maar dromen.
Janine keerde huiswaarts, moe maar vol gedachten. Ze had een kleine boerderij in de stad, een winstgevende baan, een bescheiden vakantiehuis waar ze in de zomer groenten plantte, en een oude kat genaamd Zwarttje. Ze had nog een oude auto, een oude diesel uit 1978 die ze net had opgeknapt. Ze vroeg zich af waarom ze zich nu zo druk maakte over een boerderij, varkens, kippen en koeien, terwijl ze al een tevreden leven had.
Ze moest nog het avondeten voor haar man klaarmaken, de boodschappen doen, de was doen, de tuin bijhouden, en het huis schoon houden. Het inkomen uit haar werk was goed, maar ze voelde zich toch niet helemaal voldaan. Ze dacht aan haar pensioen, dat wel genoeg zou moeten zijn, en aan de kleine spaarpotjes die ze had opgebouwd.
Al deze dingen waren nodig voor een comfortabel leven, maar het leek alsof ze steeds meer dingen moest doen om zich geen leegte te voelen. De stilte van de eenzaamheid hield haar ‘s nachts wakker, en ze voelde zich soms alsof ze een zware kar moest duwen.
Ik belde Maud en vertelde: Maud, ik ga niet in op Ivans voorstel om te trouwen. Misschien heeft hij geluk met iemand anders, maar ik ben niet op zoek naar dat soort leven. Ik wil mijn eenzaamheid zelf dragen. Maud reageerde kalm, en ik voelde de druk van de situatie afnemen.
Later die ochtend stond ik om acht uur op, maakte een kop koffie, en keek uit het raam. Ik realiseerde me dat ik al een tijd de kinderen van Janine niet had gezien, dat ik een bezoek aan mijn zoon moest plannen en een kaartje voor de verjaardag van mijn dochter moest sturen. Ik moest ook een nieuwe tas kopen voor mijn favoriete winkel, en een afspraak maken met Lonneke, de huisarts.
Terwijl ik al deze dingen deed, besefte ik dat geluk niet in een boerderij of in een huwelijk lag, maar in de kleine momenten van herkenning en in het vermogen om alleen te zijn zonder zich leeg te voelen.
Persoonlijke les: Eenzaamheid is een spiegel; als je erin kijkt, zie je niet alleen wat ontbreekt, maar ook wat je al in jezelf draagt. Het is aan ons om die spiegel te gebruiken om ons eigen geluk te vinden, in plaats van te zoeken naar een ander die het ons zou moeten geven.
