Mamas pumps
Mam, snap je het nou echt niet? Ik kan echt niet zo naar dat sollicitatiegesprek! Het is verdorie een serieuze firma! Lotje kieperde de laatste restjes van haar magere garderobe uit de kast en plofte zuchtend neer bovenop een hoop kleren. Geen fatsoenlijk stuk textiel! Mam, ben ik abnormaal of zo?
Moeder Olga, een echte Amsterdamse tante, zette haar dochter met een tikje op de schouder weer op de been en snoof:
Wie hield je eigenlijk tegen om even wat nieuws uit te zoeken voordat je al die sollicitatiebrieven de deur uit deed?
Ja, hoe kon ik nou weten dat ze ZÓ snel zouden reageren?! riep Lotte uit. Ik ben toch geen lot uit de loterij, dat ik zomaar meteen ergens wordt uitgenodigd!
Lottes stem joeg het spinnende hoopje hond (dat zelfs de postbode niet kon identificeren als viervoeter) onder de eettafel vandaan.
Het beestje luisterde naar de naam Pukkie, schrok standaard van haar eigen schaduw, maar veranderde in een soort mutant-jackrussel zodra iemand haar baasje durfde te benaderen. Kwam iemand te dichtbij zoals Pukkie het interpreteerde dan klonk er een snerpend, oorverdovend geblaf dat meestal iedereen het hazenpad deed kiezen, in plaats van ruziënd de confrontatie op te zoeken met deze waakhond.
Lotte had Pukkie gevonden in het dierenasiel. Ze was daar samen met een stel vriendinnen binnengewandeld, overspoeld door het nobele verlangen zielige beestjes te redden.
De beestjes waardeerden haar enthousiasme niet. Binnen een uur zat Lotte onder de kattenkrabben, nadat ze ze iets te fanatiek probeerde te knuffelen. En op een stoel zitten kon ze al helemaal vergeten, want een onbegrepen Dobermann in het asiel, achtergelaten door zijn vorige baasje, had bij het minste of geringste haar achterwerk voor hapklaar aangezien.
Tja, dat kreeg je ervan als je dacht het allemaal zelf wel te weten, in plaats van naar de aanwijzingen van de asielmedewerker te luisteren.
Na een korte pitstop bij de huisartsenpost (ontsmetten, pleisters plakken, alles erop en eraan) liet Lotte zich tóch niet uit het veld slaan en keerde onmiddellijk terug.
Niet boos worden! Echt, ik heb het door, dit is niks voor mij. Ik kan niet iedereen redden. Maar misschien wel eentje. Ik zag daar bij jullie zon zielig, gek hondje. Van die kromme tandjes. Niemand wil haar. Maar ik wel!
Ik geef haar niet zomaar mee, hoor! Ik ga controleren hoe het haar vergaat bij jou!’
Graag zelfs!
Woon je alleen?
Met mijn moeder.
En als die het niet wil?
Geen zorgen. Mijn moeder vertrouwt me. Ze houdt van me.
We zullen zien
Lotte loog niet. Haar moeder hield van haar en dat mocht best een beetje breed geïnterpreteerd worden. Ze liet Lotte bijna alles zelf uitzoeken, met als doel haar op te voeden tot een zelfstandig, ondernemend mens. Dat pakte soms wat avontuurlijker uit dan gepland.
Lotte, WAAROM heb je de auto van oom Jan gepikt?!
Ik heb hem niet gepikt! Ik leende hem even! Egbert had in zijn voet een roestige spijker en zijn oma was niet thuis! Wie moest dat arme kind naar de dokter brengen?
Jij bént nog zelf een kind!
So what?! Stel dat hij een tetanusvergiftiging kreeg?!
Je had ook gewoon 112 kunnen bellen! Oom Jan heeft jou zijn huissleutel toevertrouwd, niet zijn Saab. Dat je bij toeval óók zijn autosleutel in handen kreeg, betekent niet dat je het mag!
Mam het ging om een mensenleven! Nou ja, een Egbert-leven!
Je mag deze zomer alleen nog de tuin bij oma wieden verder geen gekke dingen!
Maaaam!
Niks mam! Je bent dertien! Je mag nog niet eens op een brommer rijden, laat staan een auto! Je kunt het wel, maar dat betekent niet dat het mág! Dat heeft je vader je toch uitgelegd?!
Weet ik zei Lotte, en ze wist dat discussiëren nu zinloos was. Je fouten, JOUW gevolgen. Regel het zelf maar weer.
Precies!
Met haar vader viel niet te spotten. Hij had haar stiekem leren autorijden, terwijl haar moeder zich verschool achter de gordijnen.
Joh, relax! Hoe eerder ze leert rijden, hoe minder eng het straks wordt.
Ze ís pas twaalf!
Ha! Kijk dan, lange Lotte! Ze reikt met gemak tot de pedalen! Ze reageert sneller dan jij op een fietser! Helemaal haar vader!
Nou, dat hebben we geweten. Eén stuntpiloot in huis is ruim voldoende!
Je weet maar nooit, misschien gaat ze mij achterna
Olga sloeg haar handen wanhopig voor haar gezicht, terwijl Lotte er vrolijk op los grijnsde samen met haar vader. Maar het leven gooide roet in het eten.
Vlak voor Kerst, twee maanden voordat Lotte dertien zou worden, kwam haar vader bij een auto-ongeluk om het leven. Een jongetje dook plots vanachter een bus de straat op. Alleen zijn snelle reflexen voorkwamen een massale ramp, maar hijzelf overleefde het niet. Een lantaarnpaal weerde het ergste af, maar niemand kon hem nog helpen
Voor het eerst in haar leven realiseerde Lotte zich dat sommige dingen niet terug te draaien zijn.
Moeder Olga huilde weken aan een stuk, onverzoenlijk met het idee dat haar grote liefde nooit meer thuis zou komen. Lotte dwaalde van kamer naar kamer, niet wetend hoe ze haar moeder of oma die inmiddels was komen helpen door deze donkere dagen kon slepen. Oma stond eindeloos in de keuken, hield iedereen weg bij haar aanrecht, ook Lotte: Zulke messen zijn niks voor kleine meisjes, hup, eruit!
Alleen buurvrouw Nettie wist raad; zij trof Lotte tranen wegvegend op de gang en deed waar iedereen te bedrukt voor was: ze rammelde de volwassenen door elkaar zodat ze hun kind weer zagen.
Zijn jullie gek geworden?! Wat heeft dat kind gedaan om zoveel verdriet te verdienen?! OLLIE, kom op, huilen is voor later! Denk aan je dochter! JIJ voelt verlies, maar zij mist haar vader! Niet zo raar kijken! Het leven gaat door. Je man hield van jullie VERDOMME, zie haar nou eens staan! Het is niet háár schuld!
Olga wilde protesteren, maar Nettie legde haar een hand op de schouder en zei streng: En stuur je moeder lekker naar huis! Je kunt zelf best soep koken voor je dochter. Kom, opstaan nou! Je gaat niet dood van verdriet, maar je laat je kind toch niet alleen achter?
Die avond pakte oma haar tas, Olga sneed haar vingers stuk op de aardappelschilmesjes, maar beet zich vast:
We redden het, Lotte. Het komt goed. Dat had papa ook gewild
Langzaamaan vochten de twee zich door het leven, zij het soms met vallen en opstaan. Lotte ging naar school, tekende veel en probeerde gitaar te spelen op het instrument van haar vader. Ze zette zich in om haar moeder weer aan het lachen te krijgen.
Toen Olga op een dag een grommende, bibberige Pukkie op haar bank zag, sloeg ze van schrik haar hand voor haar mond.
Wat is DIT?! riep Olga.
Verrassing! Jij wilde toch een hond? Voilà, je nieuwe wandelmaatje! Zo hoef je je nooit meer te vervelen, mam!
Olga nam Pukkie aarzelend in haar armen de hond leek ineens zowaar tevreden en zuchtte:
Een heuse waakhond. Hoe krijgt zon minihondje ZON stemgeluid voor elkaar?
Pukkie leek het niet te begrijpen, maar ze nestelde zich innig schuddend tegen Olgas hand. Of ze nu waakhond, vlo of paus moest zijn, zo lang ze maar niet terug naar het asiel hoefde.
Niemand dacht eraan haar nog ergens heen te brengen. Olga wandelde s avonds met Pukkie door het plantsoentje, gniffelend samen met de buren over het rare beestje op spaghettipootjes, dat desondanks al haar liefde veroverde.
En Lotte? Die probeerde zich intussen een beetje in het leven vast te bijten.
De vrienden van haar vader lieten zich niet afschrikken door verdriet en sleurden Lotte mee naar filmsets, festivals, noem het maar op. Tegen de tijd dat ze volwassen werd, kon Lotte niet alleen autorijden, maar ook motorrijden, zwaardvechten, schermen, en doken in haar zuurstofcilinder was kinderspel.
Heel soms stond ze zelfs in de figuratie van een film. Niet veel bijzonders, maar genoeg om de sfeer in de filmwereld te proeven.
Maar of ze haar vader wilde opvolgen? Daar was Lotte niet zeker van.
Mam, wat moet ik…?
Hoe kan ík dat nou voor jou bepalen, mijn waardige dochter? gaf Olga luchtig terug. Als ik jouw keuzes bepaal, wordt het mijn leven hoor maar dat wil ik niet, en je vader zou dat ook niet hebben gewild.
Ik wil niet dat jij je zorgen maakt om mij!
Ach, kind, dat is het laatste waar JIJ je druk over zou moeten maken. Moeders zijn nu eenmaal geboren paniekzaaiers. Zorgen maken is onze hoofdtaak. Daar heeft de natuur voor gezorgd. Maar hoe we daarmee omgaan, dat is een tweede. Sommigen pakken hun kind in als een Hollandse haring; anderen laten wat meer los. Maar je kunt een kind niet veertig jaar bij je houden hoe graag je ook zou willen. Dat leer je wel, vrees ik Maar risicos wil ik ook niet, daarvoor ben je te uniek!
Lastig hè?
Geloof me, ik weet hoe zwaar het voor je is. Jij moet kiezen wat je met je leven wil en dat is niet makkelijk, zeker als het om je toekomstdroom gaat. Wat vind je nou écht leuk?
Tja Ik hou van films, tekenen, racen Maar er moet brood op de plank, mam. Ik heb een échte baan nodig.
Dus we denken samen na over waar jouw hart ligt en OF we dat kunnen regelen in Nederland…
Wat bedoel je daarmee?
Nou, of wat jij wilt ook hier te realiseren is of dat we moeten uitwijken naar, zeg, Amsterdam of zelfs Rotterdam. Dat kost een dak boven je hoofd, eten, de hele mikmak. Goed nadenken dus. Snap je dat?
Ja mam, dat begrijp ik.
Mooi zo. Jij denkt erover na, en ik kijk rond naar opties.
Olga bleef niet bij de pakken neerzitten: ze regelde een tweede baantje én twee privéleraren, omdat Lotte uiteindelijk koos voor een filmopleiding in Amsterdam, tip van haar vaders vriendenkringen.
Wij helpen wel, Lotte. Je pa had het prachtig gevonden als jij een kei werd in wat jij maar wilt. Welke richting dat ook is, dat maakt ons niet uit.
Ik word specialiste in de special effects!
Kijk, nu zeg je wat! Niet simpel, maar als iemand het kan Jij bent niet van de grote woorden, dat waardeer ik zo aan je.
Twee jaar zwoegde Lotte om te wennen aan haar nieuwe leven in het drukke Amsterdam. Later werd het leuk extra werk als visagiste leverde goed op: zelfs de meest uitgebleekte festivalganger kon bij haar getransformeerd worden tot cosplay-vedette.
Ze werd gevraagd voor opnames, eerst als dochter van, later op eigen kracht.
Lang en slank met een wilde korte coupe en onafscheidelijke sneakers, draafde Lotte door de stad, met maar één heimwee: haar moeder, die gierende Pukkie en dat gevoel van thuis dat nergens anders te vinden was. Er waren best mannen, maar geen enkele wist haar te bewegen tot een levensveranderende beslissing.
Die kans kwam pas toen haar oma overleed. Zij liet haar enige kleindochter appartement, tuin én een oud schuurtje na. Samen met wat spaargeld was dat nét genoeg om met Olga een krappe twee-kamerflat aan de stadsrand te kopen. Genoeg plek voor iedereen. Zelfs al moest de hele boel opgeknapt, ze deden het samen.
Lotte sloot haar studie af en werkte bij een kleine filmstudio toen onverwacht dat uitnodigende mailtje belandde in haar inbox van een groot mediaconcern, banen met doorgroeimogelijkheden én een salaris in euros waar je vingers van ging jeuken.
Geen wonder dat ze als een tornado door haar kamer stormde, T-shirts en jeans in alle hoeken slingerde. Opeens leek alles wat ze bezat te kinderachtig.
Ach, mijn cadeautje zei Olga, terwijl ze Lottes door haarzelf beschilderde T-shirt (Ezel Otto) uit haar handen rukte. Deze moet je in productie nemen, Lot! We worden miljonair!
Mam, niet nu! Het gaat om mijn leven! Lotte trok een lint-bloesje uit de hoop, bekeek het kritisch en rolde met haar ogen. Kijk dan, kant en klaar uit de kringloop!
Laat oma erbuiten, kind. Olga trok Pukkie op haar arm, die van de zenuwen half trillend leek te ontploffen. Maar eigenlijk is het aan haar te danken.
Hoezo?! piepte Lotte, zittend op de grond als een zielig hoopje.
Olga trok een geheimzinnige grijns, liep de kamer uit en kwam terug met een wit broekpak.
Wat is DÍT nu weer?! fluisterde Lotte bijna ademloos.
Mijn trouwpak. Hiermee trouwde ik je vader.
Had jij geen jurk dan? Lotte streek aarzelend met haar vingertoppen over het stevige linnen en de blinkende knopjes.
Nope. Geen foto meer van, ook. Kwijtgeraakt met de verhuisstress na de bruiloft ik heb gehuild, joh! De fotos waren al op één hand te tellen, en nu die paar kliekjes ook weg Ach, we hadden zon haast, hè. Jouw vader moest direct na de registratie weg voor opnames. Dus, geen bruiloft, geen diner, gewoon hup trouwen en door. En de huwelijksreis? Ramp!
Wat dan?
Hij brak zijn been op het strand en ik speelde zuster en hotelbediende tegelijk. Nou, romantiek ten top! Olga lachte weemoedig. Maar we hadden zomer, zee, perziken geluk. En jou namen we meegenomen uit die reis. Dus dit pak brengt geluk! Pas maar eens!
En jawel, het pak paste als gegoten.
Net alsof het voor mij gemaakt is! Wat een mirakel!
En wat heeft oma ermee te maken? vroeg Lotte, al draaiend voor de spiegel.
Alles! Zij heeft het pak genaaid. En ze vond de juiste schoenen. Precies zoals ik wilde. Ik droeg nooit hakken, maar voor de bruiloft moest het. En ik wilde gewoon simpele, witte pumps. Niets met tierelantijntjes of glitters, dat was toen in. Maar ik wilde plain pumps.
Heb je ze gevonden?
Ik niet. Oma. Ze nam mn maten, ging naar een bevriende schoenmaker en die maakte wat ik wilde. Kijk maar!
De schoenen uit de doos waren fantastisch, maar toen Lotte probeerde tja, geen Cinderella-moment. Haar voet zwom in de pump.
Ik ben geen Assepoester, mam
Wat is er nu weer?
Ze zijn te groot! Jij hebt grotere voeten dan ik! Hoe kan dat nou Lotte keek bijna huilend in de spiegel. Wat een gemis ze pasten perfect bij het kostuum.
Pffft snoof Olga. Kind, jij hebt de crises van de jaren tachtig niet meegemaakt. Wacht maar even!
Ze propten samen een dot watten in de neuskant van de pump en Lotte proestte het uit van het lachen.
Lachen?! In je schoenen kan het nog. Maar als je wát in je BH stopt nóg beter effect! Dat begrijpt jouw generatie nog niet! Kom, probeer weer!
Perfect!
Draag ze, meid. Voor geluk!
De baan krijgt Lotte.
En de film waaraan ze werkt, samen met een van vaders vrienden, wordt een doorslaand succes. Haar naam klinkt ineens als de specialist, niet slechts als assistent.
Maar het hoogtepunt: op de filmset ontmoet Lotte haar ware liefde. Trouwen? In mams pak en dít paar pumps, wie had dat gedacht? Net als haar ouders: even trouwen en hups, meteen op weg naar het volgende avontuur.
Bij het afscheid op Schiphol kust ze haar moeder en Pukkie, die verrassend mak blijft. Als het vliegtuig opstijgt, zucht Pukkie diep en veegt een traan van Olgas wang.
Niet huilen, Pukkie kom, niet doen. Jij hebt gelijk we mogen alleen maar blij zijn dat het onze Lotje goed vergaat.Voor het eerst voelt Olga niet alleen een steek van gemis, maar vooral een warme, tintelende trots. Ze glimlacht, strijkt door het harige lijfje op haar schoot en zegt half lachend, half snikkend: Kijk Pukkie, ze vliegt de wereld in. Op mijn pumps met haar eigen dromen én een beetje van mijn lef.
In de verte schijnt een laatste streep zon door het venster, vangen de witte pumps op hun plek bij de voordeur nog net een gouden gloed. En hoewel het huis stiller is dan ooit, klinkt ergens in elke kamer Lottes stem soms als plagerige echo, soms als vrolijk gefluister.
Maar Olga weet: ergens, over de wolken, danst haar dochter nu haar eigen leven tegemoet. In mams pak, op schoenen die ooit te groot leken maar nu precies passen bij haar nieuwe stap. En met elke voetstap een sprankje thuis, en een wereld die eindelijk haar deur openzet.
Ga maar, Lotte, fluistert Olga. En vergeet nooit: je kunt altijd terugkomen, pumps of geen pumps. Want waar jij thuis bent, kloppen alle harten mee.
Pukkie kijkt op, kwispelt even, en blaft zacht, als om het afscheid te zegenen.
Olga lacht, veegt haar wangen droog, en draait zich om. Morgen begint ook voor haar weer een nieuw hoofdstuk eentje vol verhalen, herinneringen, en misschien een nieuwe pup. Want sommige dingen groeien, net als moed en liefde, nooit uit hun jas.
En diep in dat oude huis, ruikt het naar zomer, vers linnen en naar perziken.
