In de hal van basisschool De Oude Gracht hing sinds drie dagen een merkwaardige spanning. Om Maartje verzamelde zich telkens een groep kinderen, leergierig en vol verwachting. Ze stond inmiddels bekend als de waarzegster en mini-psycholoog van heel de school. Iedereen wilde wel een beetje van haar wijsheid proeven. Ze bekeken haar onderzoekend bij de wcs, schoven bij haar aan in de eetzaal, gaven haar stroopwafels, schriften vol huiswerk of andere kleine cadeautjes die ze telkens vriendelijk afsloeg, tot verbazing van de gevers.
Maartje, ik vind Daan uit 5b zo leuk Denk je dat wij samen een gezin kunnen beginnen later? zuchtte haar klasgenote Fien verlangend.
Maartje nam nuchter een slok warme chocolademelk en beet in haar krentenbol. Ik zou t niet doen, zei ze droog. Die Daan lijkt een toffe jongen, maar in werkelijkheid peutert hij in zijn neus en eet dan zijn snot op. Voedsel tekort zul je niet snel hebben met hem in huis, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Zo vriemel je je hele leven door.
Iel trok Fien haar schouders op. Bah! Vies! Maar, en Martijn dan? Hij is super slim en leert gitaar spelen, probeerde ze met een dromerige blik.
Martijn ja Maartje zuchtte. Die bindt blikken aan kattenstaarten en jaagt de arme beesten door de tuin. Dat voorspelt weinig goeds. Das niet alleen wreed, hij gaat straks vast ook drinken.
Fien fronste. Hoe weet jij dat nou?
Heb je ooit een nuchtere gitarist ontmoet? Maartje roosterde haar met een opgetrokken wenkbrauw. En, je moet niet zo met jongens in je hoofd lopen nu, joh. Werk liever aan je sommetjes en stop met nagelbijten, straks heb je wormen.
Aan de tafel plofte plots een jongetje neer, Bram uit 4c. Hij duwde Fien zo hard dat ze naar het andere uiteinde van de bank gleed. Niemand wil met mij spelen. Iedereen noemt me dik.
Maartje knikte. Woensdag beginnen ze weer met de judolessen. Je kunt je aanmelden bij meester Rik. Veel magerder word je daar niet van, maar ze stoppen wel met je uit te lachen. Oh, en gooi je toekomstige vrouw voortaan niet meer over de bank.
Maartje stond op, bracht haar dienblad naar de afwas, en stuitte daar op mevrouw De Jong, haar aardrijkskundejuf.
Maartje, denk je dat ik dit jaar moet beginnen met rijlessen, of toch beter volgend jaar? vroeg mevrouw De Jong luchtig.
Mevrouw De Jong, voor rijlessen heb je een auto nodig. Jullie hebben alleen die oude Peugeot van je vader. Snapt u het verschil?
I-ik geloof het wel mompelde ze.
Maartje zuchtte en waste haar handen. Verkoop die bak, neem van dat geld een goeie fiets en een sportbroek. Over twee maanden word je toch naar je werk gefietst. Beter nog, neem een hypotheek, want de rente is lekker laag nu, en intrekken bij je ouders als je 35 bent is niet bepaald charmant. Zeg ik uit ervaring.
Met een verslagen gezicht bleef mevrouw De Jong achter, terwijl Maartje richting het klaslokaal liep voor handvaardigheid.
Terwijl haar klasgenoten zwoegden met de naaimachine en de stofschaar, had Maartje binnen veertig minuten een kapotte broek gerepareerd, haar rok ingenomen, en snel een paar gehaakte sokken voor haar handvaardigheidsdocente gemaakt. Voor de baby, je moet je voeten warm houden, zei ze. De juf schrok, liep direct naar het bushokje op zoek naar een zwangerschapstest. De dag erna was er verjaardagstaart voor de hele klas; uit dankbaarheid van de juf aan Maartje.
Ook thuis was Maartje veranderd. Ze berispte haar moeder om de kant-en-klare gehaktballen en draaide eigenhandig verse kroketten. s Avonds liet ze YouTube links liggen en begon de Drie Musketiers te lezen, af en toe zachtjes pratend met iemand die er niet was. Haar vader keek verbaasd van achter zijn laptop op. Maartje snauwde: Je zit helemaal krom. Ga eens het tapijt uitkloppen in plaats van domme filmpjes kijken. Met rode oren stond haar vader op.
De leraren begonnen zich steeds meer zorgen te maken, de geruchten zoemden door het gebouw en de schoolpsycholoog werd erbij geroepen. Tijdens een geïmproviseerde zitting verzamelde zich een voltallig docententeam, inclusief de directeur.
Maartje, word je op school gepest? begon de psycholoog, een man met hippe baard en bril.
Nou, ik voel me vooral gekwetst door het feit dat wij als school miljoenen krijgen, maar in de gymzaal alleen nog een oude bok hebben staan en twee meter touw, zei Maartje, kijkend naar haar vlechtjes.
Iedereen draaide zich om naar de directeur, die plots naar een vergadering vertrok via het open raam.
Heeft niemand hier belangstelling voor jou? probeerde de psycholoog.
Maartje haalde haar schouders op. Vriendschap is zon vaag begrip. Vandaag speel je met iemand tikkertje, morgen sta je samen de afwas te doen terwijl zij online belastingaangifte invult.
Een diepe frons op het voorhoofd van de psycholoog. Wat voor afwas? Wie vertelt je dat?
Mijn vriendinnetje.
Kun je haar hierheen halen?
Maartje keek de kring rond en knikte: Ze is er al hoor.
We zien haar niet. Hoe heet ze?
Wilhelmina Cornelia.
De leraar schrok. Hoe oud is zij dan?
Zeventig.
Wat zegt ze allemaal tegen jou?
Dat je je tanden van het tandvlees naar beneden moet poetsen. Dat die hond bij ons in de straat niet vals is, maar bang en hongerig. Dat je familie nooit moet vergeten. Oh, en dat jullie al vijf jaar de WOZ-belasting verkeerd berekenen; je moet eigenlijk naar het gemeentehuis om het opnieuw te laten taxeren.
De psycholoog krabbelde alles driftig op, dit punt onderstreepte hij zelfs tweemaal.
Toen klonk er een oproep via de intercom; Maartjes ouders werden op hun werk gebeld.
Wacht even! riep haar vader, hoorbaar overrompeld. Maar zo heette mijn moeder Ze is tien jaar geleden overleden
Er klonk gezoem en gefluister, een zucht van ontzag ging door de kamer.
Precies ja. Maar niemand komt ooit nog op bezoek. Het gras groeit overal en het hek hangt scheef, bromde Maartje.
Ja eh, ik wil wel, maar het komt er nooit van stamelde haar vader.
De zitting kwam tot een eind.
De volgende dag was het gezin onderweg naar de begraafplaats buiten Utrecht. Maartje had haar oma nooit gekend, alleen uit schaarse verhalen van haar vader. Het duurde even voor ze het graf konden vinden, want het marmeren veld was uitgegroeid tot een warboel, waar vroeger een eikenbos stond.
Ze legde een bos gele tulpen in een afgesneden plastic fles op het graf. Haar vader repareerde de omheining, haar moeder wiedde het onkruid.
Pap, oma zegt dat je een goed mens bent, maar veel te veel opgaat in je werk en internet en daardoor nergens tijd voor hebt zelfs niet voor mij.
Vader bloosde, en knikte zwijgend.
Zeg maar dat we het samen gaan verbeteren, sprak hij zacht, haar over haar haren strijkend en daarna de verbleekte foto van Wilhelmina op de grafsteen.
Nu zal ze gerust zijn en niet meer bij me langskomen, denk ik. Maar ik zal haar vreselijk missen. Ze was zo lief, slim en opgewekt.
Dat klopt. Oma was bijzonder en had altijd alles door. Heeft ze je verder nog iets verteld?
Maartje knikte. Dat je komkommerdieet nergens op slaat, je moet gewoon naar de sportschool. En dat een buitenlandse spaarrekening openen nergens goed voor is eerst alles goed uitrekenen voordat je zoiets doet. En over dat goedkope beton dat je bestelde voor het schuurtjeHaar vader lachte, even opgelucht, en sloeg een arm om Maartje en haar moeder heen. Weet je wat, zei hij, vanavond bakken we zelf appeltaart. Net als oma dat deed.
Op de terugweg kreeg de lucht een zachte gloed. Maartje keek uit het raam, haar hoofd vol stemmen en verhalen, maar het geluid binnen werd zachter dan ooitalsof Wilhelmina Cornelia echt vaarwel zei. Voor het eerst in weken voelde ze zichzelf licht, als een gewoon meisje van negen.
s Avonds, terwijl de geur van kaneel en appel door het huis trok, zat Maartje aan tafel tussen haar ouders in. Ze deelde de eerste hap taart met een kleine glimlach en besefte ineens dat haar wijsheid misschien niet van haarzelf kwammaar dat liefde altijd de beste raadgever zal blijven.
En vanaf die dag stond de deur naar de tuin vaak open. Soms waaide er een vleugje lavendel naar binnen, soms het gelach van vroeger. Maar Maartje wist zeker: wonderen zijn er voor wie ze durft te zien. Zelfs op maandagochtend, als het schoolplein weer gewoon naar stoepkrijt en natte jassen rook.
Want aan het einde van elk verhaal, begint altijd iemand opnieuw.
