Ik herinner me nog goed de dag dat ik voor het eerst in tien jaar terugkeerde naar mijn ouderlijk huis in Amersfoort. Ik dacht dat het gewoon een kort bezoekje zou worden, maar die dag bleek een ommekeer in hoe ik naar de wereld kijk en naar mezelf, trouwens.
Mijn vertrek naar Duitsland vond plaats toen ik zevenentwintig was, met een naïef plan: een paar jaartjes werken, wat euros sparen en dan weer terug. Dat zei ik tegen iedereen, ook tegen mezelf maar vooral tegen mezelf, nou ja.
De jaren kropen voorbij, sneller dan ik dacht. Ik werkte in een bouwmaterialenmagazijn. De baan was pittig, maar de beloning was goed. Langzaam maar zeker raakte ik gewend aan het leven daar, aan het Duitse regime, aan de stille straten en het feit dat alles liep als een klok. Klokslag acht uur, koffie. Klokslag vijf uur, Feierabend.
Er was echter één ding waar ik nooit aan kon wennen: de stilte na werktijd. s Avonds kwam ik thuis in mijn compacte appartement en er zijn dagen geweest waarbij ik urenlang geen enkel menselijk geluid hoorde. Ik belde soms nog een vriend uit Nederland ja, natuurlijk maar de gesprekken werden steeds korter. Iedereen had inmiddels zijn eigen leven.
Tot ik op een dag werd gebeld door mijn oude buurman, meneer Janssen. Hij vertelde dat het huis van mijn ouders er inmiddels behoorlijk verwilderd bij lag. Sinds ze waren overleden, had niemand er gewoond. Dat zette me voor het eerst in jaren aan het denken over thuis.
Enkele weken later vroeg ik verlof aan mijn baas een wonder op zich en reisde terug naar Amersfoort. Toen ik de straat inreed, leek alles kleiner dan ik me herinnerde. Het huis was er nog, maar de tuin was veranderd in een oerwoud van gras en onkruid.
Ik opende de deur, stapte naar binnen en werd verwelkomd door de geur van oud hout en stof. De meubels stonden er nog precies zoals ik ze had achtergelaten. De ouderwetse klok die mijn vader elke avond opwond hing nog steeds aan de muur.
Ik plofte neer op de oude stoel in de keuken en staarde minutenlang naar de tafel. Opeens dacht ik terug aan de avonden dat we hier met zn allen zaten. Moeder kookte, vader vertelde verhalen en ik kon niet wachten om groot te worden en ergens ver weg te vertrekken.
Tja, inmiddels was ik ver weg. Maar ineens realiseerde ik me dat ik iets belangrijks had achtergelaten.
De dagen daarna begon ik met schoonmaken. Ik repareerde de schutting, snoeide de dode takken en verfde het bankje voor het huis met een oerdegelijke Nederlandse kwast, uiteraard.
Tijdens het werk kwamen de buren steeds vaker langs, maakten een praatje en vroegen hoe het leven in Duitsland was. Pas toen voelde ik iets dat ik in jaren niet had gevoeld: het gevoel ergens bij te horen.
Toen mijn verlof was afgelopen, moest ik kiezen: terug naar Duitsland, of blijven? Lange tijd stond ik in de tuin en keek naar het oude huis. In mijn hoofd draaiden de herinneringen rond als een molen.
En toen kwam het besef. Je kunt de hele wereld afreizen op zoek naar een beter leven in euros of in geluk. Maar soms is datgene waar je naar zoekt, altijd al op de plek geweest waar je vandaan kwam.
Voor het eerst in jaren voelde ik het: ik was weer thuis.
