Over het overlijden van mijn moeder hoorde ik via Facebook, wat vreemd was, want mijn broer met wie ze samenwoonde had niet eens de moeite genomen mij op de hoogte te stellen. Ik reisde hals over kop van Amsterdam naar het dorpje Harlingen voor de begrafenis. Rechtstreeks vanaf het station liep ik naar de begraafplaats. Daar merkte ik aan hun starende blikken dat mijn komst een doorn in het oog was voor mijn broer, Jan, en zijn vrouw, Willemien. De ceremonie was klein en kaal er hing een koude wind, alsof iedereen zweefde tussen twee werelden.
Na afloop nodigde Jan me uit in het oude huis waar wij opgroeiden. Binnen vulde de geur van sterke koffie en oude prenten het huis. Door het raam zag ik de vertrouwde bank onder de kastanjeboom, die ogenschijnlijk altijd op dezelfde plek had gestaan. Flarden jeugd grepen me vast: moeder pakte mijn hand stevig vast als ze me naar de kleuterschool bracht, en op de terugweg deelden we soms een raketje op de bank, het ijs smeltend over onze vingers. Een onverwachte traan rolde van mijn wang.
Jan doorbrak de stilte abrupt. Wanneer ga je weer terug naar jouw hoofdstad? vroeg hij met vlakke stem.
Waarom heb je me niet gebeld over mamas dood? Hoe kon je zoiets vreselijks doen? Mijn stem trilde.
Willemien mengde zich direct in het gesprek, haar stem scherp als afgesleten krijt. Luister, jij krijgt dit huis niet. Ga maar terug naar Amsterdam, je hebt het daar zo goed.
Geschokt stond ik op en liep zonder boe of bah het huis uit; hun vijandigheid sneed door mijn gedachten als de bitterkou van de Friese wind. Wat had ik denks gedaan? Het huis was immers ook een beetje van mij. Die nacht sliep ik onrustig in een hotelkamer, waar het dekbed naar vergeten dromen rook.
De volgende ochtend keerde ik terug naar het ouderlijk huis, hopend een paar herinneringen van moeder op te rapen. Maar de voordeur ging niet meer open het slot was vervangen. Minutenlang drukte ik op de bel. Toen eindelijk Willemien opendeed, keek ze me kil aan.
Wat wil je nou weer? Je komt er niet in. Wij hebben voor je moeder gezorgd, terwijl jij in je eigen leventje in Amsterdam zat, siste ze.
Ik herinnerde haar eraan dat ik geld had gestuurd voor mamas medicijnen, zelfs een thuishulp en verpleegkundige had betaald als het nodig was. En opeens daagde het me: blijkbaar wilde mijn broer mijn geld blijven ontvangen, daarom hielden ze het overlijden geheim. Erfkwesties speelden vast ook mee in deze droom, waar alles dubbel leek en tijd vloeibaar werd.
Dan rest mij niets anders dan jullie voor de rechter te slepen, antwoordde ik zacht. Willemiens gezicht verbleekte, maar haar lippen bewogen nauwelijks.
We zullen wel zien wie het huis uit gaat. Morgen ga ik naar een advocaat. Zeg Jan dat ik het hem nooit vergeef mamas dood verzwijgen, dat vergeef ik hem niet, fluisterde ik, terwijl de lucht boven Harlingen draaide als een eindeloze wolk van verraad.
